Leiderdorps Weekblad

31 juli 2019

Leiderdorps Weekblad 31 juli 2019


Hitte? Dan zoek je het water op!

Foto: J.P.Kranenburg

Donderdagmiddag 25 juli. Op verschillende plekken in Nederland wordt de 40 graden gepasseerd. In Leiderdorp is het iets minder heet maar toch een zinderende 36 graden. Wat doen je dan? Je zoekt het water op! Gelukkig hebben we daar genoeg van in de gemeente. Dit groepje jongeren vond een heerlijke zwemplek in de Dwarswatering bij de brug naar sportpark De Bloemerd. Waarbij de brug zelf dienst deed als springplank. | Foto: J.P. Kranenburg

Krant op vakantie

Redactie n Het Leiderdorps Weekblad gaat ook dit jaar weer tweemaal een week op vakantie. Op woensdag 7 augustus en woensdag 21 augustus verschijnt er daarom geen krant.

Even op een rijtje:

Woensdag 7 augustus: geen krant;

Woensdag 14 augustus: wel een krant;

Woensdag 21 augustus: geen krant.

Vanaf woensdag 28 augustus weer wekelijks het Leiderdorps Weekblad in de bus.

Ook een (pers)bericht of foto insturen? Dat kan naar redactie@leiderdorpsweekblad.nl. Onze deadline is iedere maandag om 10.00 uur voor de eerstvolgende editie.

Inzameling boeken en voedsel

Scheppingskerk n Op 6 augustus tussen 7.30 en 16.30 uur kunnen weer oud papier, boeken en legpuzzels ingeleverd worden bij de Scheppingskerk aan de Van Poelgeestlaan 2. Vrijwilligers van de Protestantse Gemeente Leiderdorp nemen dan ook graag houdbare levensmiddelen voor de Leidse Voedselbank in ontvangst. Er is vooral behoefte aan pakken met pasta en rijst, sauzen, blikken met vis, vlees, soep, groente of peulvruchten, zonnebloemolie, koffie, suiker, thee, broodbeleg of een zak aardappels. Ook huishoudelijke en verzorgingsartikelen zijn welkom.

Stilte na 10 uur 's avonds

Foto: J.P.Kranenburg

Waarschuwing n Sinds vorige week hangt er een duidelijk waarschuwingsbord op het voetbal- en basketbalveld aan het Hubrechtplein in Leiderdorp: tussen tien uur 's avonds en zeven uur 's ochtends moet het hier stil zijn. Het college van B en W heeft besloten een samenscholingsverbod af te kondigen om de geluidsoverlast door jongeren die komen chillen op het speelplein aan te pakken. Tijdens de warme avonden van de afgelopen tijd regende het klachten door omwonenden. Verzoeken om de volumeknop van stem en muziek omlaag te draaien en extra controles door wijkagenten hielpen niet. Vandaar dat nu officieel paal en perk gesteld wordt aan de luidruchtige samenkomsten. Het 'verscherpt toezicht op het verbod op samenscholing en hinderlijk gedrag', zoals het is geformuleerd, geldt tot 22 januari 2020.

We
worden steeds
professioneler

Jeroen Fakkeldij met een van de nieuwe keerboeien. Foto: Corrie van der Laan

27e Triathlon Leiderdorp op 11 augustus

Leiderdorps Museum naar basisschool

Activiteiten-

agenda voor week 32 en 33

Spelen

Met de ruggen naar elkaar, want we willen niet altijd spelen! | Foto: PR Platform Hondenvrienden Foto: PR

De hond is een bovenstebeste, trouwe vriend. En een sociaal dier. Dat dit opmerkelijk sociale karakter volgens recente wetenschappelijke inzichten het gevolg is van een erfelijke afwijking of dna-vergissing, doet er niet zo veel toe. Voor de fijnproever: ze schijnen te lijden aan een hondenvariant van het Williams-Beuren-syndroom bij de mens. 't Is maar dat u het weet.

Maar een goede, sociale vriend is natuurlijk nog geen allemansvriend. Dat zijn wezenlijk verschillende zaken. En dat wordt nogal eens vergeten.

Foto: pixabay

U kent en herkent de situatie. U loopt met uw hond aan de lijn, of laat hem vrij rennen waar dat is toegestaan. Komt er een ander baasje aan, met een andere hond. En negen van de tien keer is dan het basisidee: leuk, kunnen ze lekker samen spelen! En hup, ze worden op elkaar afgestuurd. Alsof elke hond het vriendje of vriendinnetje is of wil zijn van elke andere hond. Alsof elke hond zonder uitzondering en altijd wil spelen met de eerste de beste hond die hem of haar tegemoet komt. Natuurlijk niet! Lang niet alle honden hebben in alle gevallen zin om met alle andere honden te spelen, of zelfs maar even mee om te gaan.

En hoe raar is dat eigenlijk? Stel: u loopt op straat, gewoon even een blokje om, zonder de hond dit keer. Er komt u iemand tegemoet, ook alleen. Gaat u dan direct handen schudden, elkaar figuurlijk besnuffelen, gelijk vrolijk samen spelen? Ongeacht wie degene is die u op straat tegenkomt? Of u hem of haar nu kent of niet – en de kans is groot dat u een willekeurige voorbijganger simpelweg niet kent. Nee, dat doet u natuurlijk niet! En wie het wel doet, zal snel voor raar, opdringerig, hinderlijk worden versleten. Ergernis opwekken of erger. Misschien dat u uw medewandelaar toeknikt of een fijne dag wenst, maar daar houdt het meestal mee op.

Waarom zou dat voor honden anders zijn? Waarom moeten zij doen wat wij zelf niet doen of wensen te doen? Ga, kortom, niet standaard uit van de gedachte dat honden altijd met elkaar willen spelen. Want wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook uw hondje niet…!

Zie ook Facebook: Platform Hondenweer – HVL

Museum naar Gomarusschool

Twee lokalen van de Gomarusschool worden omgebouwd tot museumruimte. | Foto: J.P. Kranenburg Foto: Johan Kranenburg

verhuizing n Er wordt druk verbouwd bij de Gomarusschool in Leiderdorp. Het Leiderdorps Museum krijgt twee van de zes lokalen van de reformatorische basisschool aan de Vronkenlaan als nieuw onderkomen. Die lokalen moeten daarvoor wel aangepast worden. De verhuizing van het museum vindt pas in de laatste maanden van dit jaar plaats maar de grotere werkzaamheden worden nu al gedaan, in de zomervakantie zodat de school er geen last van heeft.

Het Leiderdorps Museum heeft een nieuwe plek nodig omdat het na tien jaar moet vertrekken uit De Sterrentuin. Het gebouw aan de Van Diepeningenlaan is in 2009 gestart als sociaal-cultureel centrum maar groeide nooit uit tot het 'bruisend hart van Leiderdorp' dat de gemeente voor ogen had. Bovendien was het financieel altijd een blok aan het been. Drie jaar geleden besloot de gemeenteraad De Sterrentuin om te vormen tot sociaal-maatschappelijk centrum en hier verschillende welzijnsorganisaties te huisvesten. Wat betekent dat onder meer het museum moet verkassen om plek te maken.

Anderhalf jaar geleden zag het er nog naar uit dat het museum naar de voormalige gemeentewerf aan de Simon Smitweg zou gaan. Een plek waar het museumbestuur erg blij mee was; de expositiezaal, de depot-ruimte en het kantoor zouden daar groter worden. Maar door dat plan werd begin maart dit jaar een streep gezet. De noodzakelijke verbouwing van De Sterrentuin bleek 600.000 euro duurder uit te pakken dan waar op was gerekend en om dat te compenseren werd de verbouwing van de gemeentewerf geschrapt.

Het college meldde toen dat er een alternatieve locatie voorhanden was. Dat blijkt dus een deel van de Gomarusschool te zijn.

Voorzitter Bob Reidsma van het museum kan er prima mee leven, zegt hij. Ja, het is minder groot dan de gemeentewerfoptie maar het ligt wel centraal in het dorp. Het museum krijgt een eigen ingang met een duidelijk naambord erboven, zodat het goed te vinden is.

Een nadeel is dat in de Gomarusschool geen plek is voor het museum depot en een kantoor. Wat betreft het depot, waarin alle voorwerpen die niet in de expositieruimte getoond worden liggen opgeslagen, weet Reidsma wel een oplossing. "We hebben voorgesteld om een ruimte te huren aan de Vezelbaan, op bedrijventerrein De Baanderij. Dat is vlakbij en er staan units te huur. Maar de gemeente betaalt en moet uiteindelijk het besluit nemen." Reidsma benadrukt dat de depotruimte hoe dan ook in de buurt moet zijn. "Anders haal je de ziel uit het museum en wordt het ook voor onze vrijwilligers een te grote belasting." Een kantoorruimte moet te regelen zijn door creatief denken, stelt de voorzitter. "Wellicht kunnen we een ruimte delen met een andere organisatie."

Zoals de planning nu is, wordt in de herfstvakantie de laatste hand gelegd aan de verbouwing van de lokalen in de Gomarusschool zodat het museum in november en december kan starten met de verhuizing. Eerst wordt de vaste expositie opgebouwd, daarna de tijdelijke tentoonstelling die gaat over 75 jaar bevrijding. Het Leiderdorps Museum opent in februari 2020 de deuren op de nieuwe plek.

'We worden steeds professioneler'

Jeroen Fakkeldij met een van de nieuwe keerboeien aan de oever van de Zijl waar op 11 augustus de zwemonderdelen van de Triathlon Leiderdorp plaatsvinden. Foto: Corrie van der Laan

Tekst en foto: Corrie van der Laan

triathlon n De start van de zwemonderdelen van de Triathlon Leiderdorp zal er dit jaar gecontroleerder zijn dan voorheen. "We werken nu met twee startlijnen, zo'n vijf meter uit elkaar. De triatleten moeten wachten achter de achterste lijn tot ze het sein krijgen om op te zwemmen naar de voorste, waar ze niet overheen mogen tot het startschot klinkt. Deze methode voorkomt dat het rommelig wordt bij het wachten voor de start en er steeds weer zwemmers naar achteren gestuurd moeten worden", legt Jeroen Fakkeldij van de Triathlon Commissie van De Zijl Zwemsport uit.

Bij het zwemparcours in de rivier de Zijl ter hoogte van de Baanderij zijn nog meer nieuwigheden. De keerpunten worden nu aangegeven met enorme gele boeien en op cruciale punten worden zwemlijnen gelegd zodat de triatleten netjes op hun route blijven. Het zijn investeringen in de kwaliteit van de wedstrijd, geeft Fakkeldij aan. "Zo worden we steeds professioneler."

De 27ste editie van de Triathlon Leiderdorp vindt plaats op zondag 11 augustus. Afgezien van de verbeteringen op het zwemparcours zullen volgers van het sportevenement nog meer verschillen zien met de voorgaande jaren. In 2018 stond voor de allerlaatste keer de Middenafstand (een halve triathlon) op het programma. Nu deze wegvalt, is er ruimte voor nieuwe onderdelen.

De dag begint met wat eigenlijk een extraatje is: een ploegentijdrit voor wielrenteams van maximaal vijf personen. "We hadden wat tijd over en begrepen dat in de regio behoefte is aan zo'n wedstrijd", aldus Fakkeldij. De wedstrijd gaat over veertig kilometer en de winnende tijd is die van het derde teamlid dat over de streep komt.

Tactiek belangrijk

Nieuw is ook de Stayersprint. Dat is een sprintafstand (750 meter zwemmen, 23 kilometer fietsen en 5 kilometer hardlopen) waarbij bij het fietsonderdeel stayeren - zo dicht achter een voorganger rijden dat die je uit de wind houdt - is toegestaan. Bij de gewone triathlon is dat strikt verboden. "Bij de Stayersprint is tactiek ineens veel belangrijker. Stayeren levert zoveel voordeel op dat het wellicht de moeite waard is om na het zwemonderdeel even op een maatje te wachten. Of je kan afspraken maken met triatleten die ongeveer gelijktijdig met jou uit het water komen", vertelt Fakkeldij.

De organisatoren hadden ook een Jeugd Supersprint ingevoegd, bedoeld voor deelnemers van 12 tot en met 16 jaar. Maar die is inmiddels afgelast vanwege gebrek aan aanmeldingen. Fakkeldij: "De triathlon wordt ook onder kinderen steeds populairder, dus de tijd leek hier rijp voor. Maar jammer genoeg bleef het aantal inschrijvingen steken op zeven. Waarschijnlijk heeft dat te maken met de datum: we zitten precies midden in de zomervakantie."

De wat ongelukkige timing van de wedstrijd was ook te merken bij de inschrijving voor de gewone Sprint-afstand. Als regel zit die in juni al vol, nu zijn er nog een kleine vijftig plekken over. De Olympische afstand (1500 meter zwemmen, 40 kilometer fietsen en 10 kilometer hardlopen) zit met tweehonderd deelnemers wel vol.

De start- en wissel- en finishlocatie voor alle onderdelen is aan de Zijldijk, ter hoogte van woonboulevard De Baanderij. Toeschouwers zijn meer dan welkom, de toegang is gratis. De start voor de ploegentijdrit is om 9.00 uur, de Stayersprint start om 10.30 uur, de Olympische afstand om 12.00 uur en de Sprintafstand om 12.45 uur.

Vlinders

Een bont zandoogje op het raam. Foto: Ruben de Faber

Vlinders zijn grofweg in te delen in dag- en nachtvlinders. Dagvlinders zijn meestal fraai gekleurd en de nachtvlinders moeten het doen met bruintinten. Zoals de naam al aangeeft, vliegen dagvlinders overdag en nachtvlinders 's-nachts. Meestal dan, er zijn uitzonderingen. Zo heb je bijvoorbeeld dag-actieve nachtvlinders.

Hoe houd je dan een dag- en een nachtvlinder uit elkaar? Kijk naar de antennen. De antennen van een dagvlinder hebben een knopje op het einde. Die van een nachtvlinder niet. De vorm van de nachtvlinder is anders, als een motje, die vlindertjes die 's avonds rond de lamp vliegen.

Bont zandoogje

De vlinder op de foto heeft knopje aan het uiteinde van de antennen en is daarom een dagvlinder. Het is het bont zandoogje. Het bont zandoogje is heel algemeen in Nederland. De vlinder vraagt weinig; er hoeven alleen maar wat bomen of struiken te zijn. In open graslandgebieden komen er beduidend minder voor.

Vroeger zag je niet zo vaak een bont zandoogje. Ze kwamen voornamelijk in het bos voor. Op de website van de vlinderstichting is dit te zien op een verspreidingskaartje. In de periode 1993 – 1997 staat maar een enkele stip in deze regio. In de periode 2013 – 2017 staat vrijwel overal in het land een stip wat betekent dat je ze nu overal ziet. .

2.400 soorten

Er zijn ongeveer 920 soorten nachtvlinders in ons land, wat veel en veel meer is dan het aantal soorten dagvlinders. Dat blijft steken op 53.

Daarnaast zijn er ook nog ongeveer 1.480 soorten microvlinders, meestal hele kleintjes, wat het totaal aantal soorten op zo'n 2.400 brengt.

Extreem slecht vlinderjaar

Van 6 tot en met 28 juli was de nationale Tuinvlindertelling. Zo'n tienduizend Nederlanders telden een kwartier lang de vlinders die ze in hun tuin aantroffen. Wat al gevreesd werd, is bewaarheid geworden, zo meldt de organiserende Vlinderstichting op zijn website: het gemiddelde aantal vlinders per tuin was nu 7,5, de helft van het gemiddelde in de afgelopen tien jaar. 2019 is ronduit een extreem slecht vlinderjaar. Het gaat al slecht met de insecten, dus ook met de vlinders, en in de droge zomer van 2018 zijn ook nog eens veel rupsen doodgegaan omdat de planten die ze eten verdroogd waren.

De gemeente Leiderdorp doet mee aan het project bloemrijke bermen. Dat helpt niet alleen de bijen, maar ook andere bloembezoekende insecten als vlinders.

Tekst en foto: Ruben de Faber

Appartementen Brittenstein nu in de verhuur

huisvesting n Belangstellenden kunnen zich nu aanmelden voor de sociale huurappartementen die woningcorporatie Rijnhart Wonen bouwt op de plek van het vroegere seniorencomplex Brittenstein in Leiderdorp. Reageren (www.rijnhartwonen.nl) kan tot en met 18 augustus.

De appartementen komen in twee gebouwen, waarvan er één parallel staat aan de Brittenburg en de andere aan de Tollenaersingel. In totaal gaat het om 56 twee- en driekamer appartementen in de sociale huursector. Ze variëren in grootte van 50 tot 72 vierkante meter, de netto huurprijzen variëren van 589 tot 720 euro.

De appartementen zijn energiezuinig en gasloos; ze worden aangesloten op de stadsverwarming van de Nuon.

Straatjutters vrijdag op pad

zwerfafval n Op vrijdag 2 augustus gaan de Straatjutters Leiderdorp weer op pad om zwerfafval op te ruimen.

Ze verzamelen dit keer om 09.45 uur bij Van Alphenstaete op het Van Alphenplein.Helpers zijn meer dan welkom, voor alle materialen wordt gezorgd.

Kijk voor meer informatie op de website straatjuttersleiderdorp.jouwweb.nl.

Repair café slaat maand over

Vakantie n Wegens vakantietijd is er in de maand augustus geen repair café. Op woensdag 18 september kan iedereen weer terecht in activiteitencentrum Gading aan de Griffioen 15 in Leiderdorp. Experts staan dan, zoals iedere derde woensdag van de maand, klaar om kapotte spullen te repareren.

Nogmaals de Vierdaagse

Naar aanleiding van de Vierdaagseverhalen in de krant van vorige week stuurde Daan van Ee uit Leiderdorp

zijn bijdrage in. Een bijzonder verhaal van een zeer ervaren en gedreven Vierdaagseloper:

Twintig keer 4 x 50 kilometer

'Vrijdag de 19de juli heb ik voor de 20ste keer de Vierdaagse van Nijmegen voltooid. Ik heb al die jaren de 4 keer 50 km gelopen.

Ik heb niet alle jaren achtereen gelopen. In 2006 was de Vierdaagse ingekort tot één dag. In 2010 was ik er niet bij, ik kon toen met mijn beide pleegkinderen mee op een georganiseerde reis naar Ethiopië, waar hun ouders vandaan kwamen. In 2016 viel ik uit op de derde dag. Vanaf mijn jeugd heb ik last gehad van een lichte vorm van epilepsie. Ik merkte dat tot een paar jaar geleden met name het begin van de tweede, derde en vierde dag in de nachtelijke uren zwaar waren, het kostte me erg veel moeite en energie om goed recht te lopen. Dit heeft samen met de hitte ertoe geleid dat ik in 2017 uitgevallen ben. Ik kwam erachter dat ik dat verlies aan energie kon opvangen door meer melk en chocolademelk te drinken. Daardoor kon ik de tocht in de daarop volgende jaren uitlopen.

In 1996 ben ik begonnen met het lopen van de Vierdaagse op verzoek van mijn vrouw Ettine, met wie ik net dat jaar getrouwd was. Als we samen wandelden, dan wilde ik altijd een stukje verder. Ze vroeg aan mij iets te vinden waar ik al mijn energie in kwijt kan. Dat was de Vierdaagse. En als mijn vrouw en ik weer gingen wandelen, bepaalde zij hoe ver we gingen.

Zij heeft voor mij en mijn wandelmaat tot en met 2009 gezorgd voor koffie en degelijke onderweg. Mijn ouders en zij stonden elke laatste dag in Mook, op ca 12 km van de finish. In 2008 is ze ziek geworden. In 2009 wilde ze die 12 km zelf lopen. Dat heeft ze toen gedaan. Ze kreeg toen applaus van mensen aan de kant van weg... nee zei ze, ik loop maar 12 en geen 160... toch bleef het applaus komen.

Toen ze op 25 juli 2011 hoorde dat ik de Vierdaagse uitgelopen had, vond ze dat ze kon gaan en de dag erna overleed ze. Gisteravond stond ik nog even bij haar graf op de begraafplaats in Leiderdorp. Helaas was er dit jaar niemand, die op mij wachtte aan het eind. Mijn vader is in 2017 overleden en mijn moeder woont in een verpleeghuis.'

Brandweer biedt verkoeling

Foto: PR

Foto boven: Nog nooit is het zo heet geweest tijdens het jaarlijkse huttenbouwen in Leiderdorp. Donderdag 25 juli, op de laatste dag van het driedaagse evenement op het parkeerterrein bij sporthal De Bloemerd, kwam de brandweer langs om de 170 jonge huttenbouwers en de tientallen vrijwilligers die zorgden voor de begeleiding wat verkoeling te bieden. Met meerdere blusslangen werd een waterscherm te gecreëerd wat uitliep op een groot waterfestijn. Puur genieten voor de kinderen, de vrijwilligers en de mannen van de brandweer zelf. | Foto: Koen Jongen

Foto: KOEN JONGEN

Watergevecht!

Foto rechts: De bewoners van het Leiderdorpse verpleeghuis Leythenrode waren woensdag 24 juli tot de tanden toe gewapend met waterpistolen, waterballonnen en plantenspuiten. Dit zorgde voor de nodige verkoeling én een hoop plezier tegelijkertijd bij deze hoge temperaturen. 'Helaas' verloren de doorweekte medewerkers van de bewoners, die genoten van het gevecht onder de parasol. | Foto: PR

Weer even bussen door Splinterlaan

Sinds 22 juli rijden er weer bussen door de Splinterlaan. Dat is voor het eerst sinds 2001. Het is ook maar tijdelijk, tot 2 september. In verband met de afsluiting van de Leiderdorpsebrug (Stierenbrug) zijn de routes van buslijnen 1, 2 en 182 verlegd. Zij komen nu Leiderdorp binnen via de Spanjaardsbrug en de Splinterlaan. Bij de kruising met Laan van Ouderzorg gaan lijnen 1 en 182 rechtsaf richting de Van der Valk Boumanweg en lijn 2 linksaf richting de Van Poelgeestlaan.| Foto: J.P. Kranenburg

8 / 14

Foto: PR

Zoektocht naar kansrijke alternatieven

. n Zo druk als op de inspiratiebijeenkomst op 29 september vorig jaar was het niet. Toen kwamen ruim driehonderd bewoners uit de Oranjewijk en het westelijk deel van het Doeskwartier naar het gemeentehuis om zich te laten informeren over de mogelijkheden hun wijk aardgasvrij te maken. Maar met honderdveertig belangstellenden was de vervolgbijeenkomst op 2 juli ook goed bezocht. De bewoners werden bijgepraat door de Werkgroep Oranjewijk en adviesbureau DWA. Vervolgens gaf platform Omons uitleg over een digitale tool die bewoners kunnen gebruiken om mee te denken over de energiebesparing en -transitie in hun huis en de wijk.

Zo'n 40 procent van de zaal steekt een hand op als wethouder Willem Joosten vraagt wie ook bij de startbijeenkomst op 29 september 2018 was. Foto: J.P.Kranenburg

Het gat van negen maanden tussen beide bijeenkomsten is behoorlijk groot, realiseerde ook wethouder Willem Joosten (VVD) van Duurzaamheid zich. "Velen van u zullen zich afvragen: wat is er in de tussentijd gebeurd?" Bewoners die hebben aangegeven de digitale nIeuwsbrief Oranjewijk willen ontvangen, worden via die weg regelmatig voorzien van informatie maar dat zijn er slechts enkele tientallen, wist de wethouder.

Hij legde nog eens in een notendop uit waar het om gaat in de Oranjewijk: de riolering moet op afzienbare termijn worden vervangen en het gasnet nadert het eind van zijn levensduur. Kijk je verder vooruit, dan moet de wijk van het gas af, de deadline daarvoor is 2050. Die dingen samengenomen, maakt dat nu een mooi moment is om na te denken over een alternatieve energievoorziening in de wijk. Een warmtenet – een buizennetwerk dat heet water naar de woningen brengt – is daarbij een optie. Dat zou je meteen neer kunnen leggen als de straten toch open moeten voor het vervangen van de riolering. Maar het is zeker niet de enige mogelijkheid. "De uiteindelijke keuze is aan u", benadrukte de wethouder nog maar eens.

De Werkgroep Oranjewijk, bestaande uit elf buurtbewoners, vijf gemeenteambtenaren en een onafhankelijke projectleider, onderzoekt sinds begin dit jaar welke alternatieven voor aardgas er zijn in de Oranjewijk. Daarbij zijn er twee belangrijke ijkpunten, vertelde werkgroeplid en buurtbewoner Piet Visser: "Het moet zo min mogelijk rompslomp betekenen voor de bewoners en het mag niet te duur zijn." Een simpele oplossing die voor de hele wijk toepasbaar is, bestaat niet, dat was al heel snel duidelijk. Het projectgebied, met tegen de 950 huishoudens, heeft een enorme verscheidenheid aan woningen De verschillen zijn des te groter omdat 88 procent van de huizen van particuliere eigenaren zijn. Bij nieuwe, goed geïsoleerde huizen zijn andere opties mogelijk dan bij oude, niet geïsoleerde huizen. In de Oranjewijk vind je ze allebei. Daar tussenin zit de overgrote meerderheid van woningen uit de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw die waarschijnlijk matig geïsoleerd zijn. "Maar van driekwart weten we het energielabel niet. Dat maakt het lastig om keuzes maken."

Om de kennisgaten op te vullen, heeft de werkgroep adviesbureau DWA in de arm genomen. Dat bureau heeft tot taak op een rijtje te zetten welke woningtypes er zijn en welke haalbare oplossingen daar bij zouden kunnen passen. Daarbij wordt niet alleen naar de financieel-technische kant gekeken maar ook naar de wensen en behoeften van de bewoners.

'Het moet zo min mogelijk rompslomp betekenen voor de bewoners en het mag niet te duur zijn'

DWA heeft in de laatste week van juni en de eerste week van juli een kleine twintig zo gevarieerd mogelijke woningen bezocht om de isolatiegraad en warmtebehoefte in kaart te brengen. Nog veel meer informatie moet er binnenkomen via het online keuzeplatform Omons. Bewoners kunnen met een persoonlijk registratiecode inloggen op de Omons website en de gegevens met betrekking tot hun woning en energiegebruik bekijken, aanpassen en aanvullen. Ook kunnen ze zien wat specifieke energiebesparende maatregelen in hun geval zouden kosten en opleveren, en voor welke duurzaamheidsmaatregelen anderen in hun buurt belangstelling hebben. Bovendien is het mogelijk via de site vragen over de energietransitie stellen aan de gemeente.

Voor de gemeente en DWA is Omons een handige bron van informatie: ze kunnen via het platform zien hoe het staat met de energiebehoefte in de wijk en krijgen een idee van wat de bewoners willen.

De planning is dat DWA in september alle onderzoeksresultaten binnen heeft en dan komt met enkele uitgewerkte kansrijke scenario's (zie ook het artikel 'Wie van de drie').


Twijfels, kritiek en zorgen

. n Lang niet alle bewoners uit het projectgebied zijn ervan overtuigd dat het een goed idee is hun wijk in de komende jaren aardgasvrij te maken. Na afloop van de bijeenkomst van 2 juli waren de nodige twijfels, kritiek en zorgen te horen.

Weinig CO2 -reductie

Met zijn naam in de krant wil hij niet, voor de camera ook niet. Zoals een van de bezoekers zegt: "Het is toch maatschappelijk minder geaccepteerd als je niet van het gas af wilt." Maar een 82-jarige bewoner wil wel zijn opinie kwijt. Hij was altijd werkzaam in de energiesector, "Dus ik weet waar ik over praat." Woningen van het aardgas afkoppelen is gewoon een slecht idee, stelt hij. "Het is een enorme exercitie en levert qua CO2-reductie relatief weinig op. Want wat is de CO2-uitstoot van huishoudens nu helemaal als je het vergelijkt met de industrie? Begin bij de industrie daar valt veel meer bij te winnen."

Aanpakken bij de bron

Een van zijn buurtgenoten, bewoner van "een gewoon rijtjeshuis zoals 90 procent van de Oranjewijkbewoners", ziet de warmtetransitie ook niet zitten. "Ik ben niet tegen duurzaamheid. Iedereen wil een goed milieu en ik ook. Maar ik vind wel dat we de problemen (de CO2-uitstoot, red.) aan moeten pakken bij de bron." Die bron is volgens hem de slordige manier waarop met name de voormalige Oostbloklanden omspringen met het milieu. "Laten we in Europa onze energie er eerst eens in steken om hen ervan te overtuigen dat het anders moet."

Hij vindt het ook nog veel te vroeg om nu al na te gaan denken over alternatieven voor aardgas in zijn woonwijk. "De regering zegt nu dat in 2050 de gaskraan dicht moet. Dat is over 31 jaar, dan zijn we ik weet niet hoeveel regeringen verder en wie weet wat er dan politiek gebeurt."

De twee alternatieven voor aardgas die DWA aandraagt, all electric of een warmtenet, veegt hij resoluut van tafel. "Met zijn allen aan de elektriciteit, dat kan het elektriciteitsnet niet aan. Bovendien kost de oplossing met een warmtepomp enorm veel geld en wie gaat dat allemaal betalen? Wat betreft het warmtenet: we hebben het debacle gezien van het Warmtebedrijf in Rotterdam. Dat heeft honderden miljoenen euro's gekost en we hebben nog niks. Dus ik denk niet dat het een heel goed idee is."

Vast aan één leverancier

Harrie Wesselman uit de Irenestraat gelooft wèl in de mogelijkheden van een warmtenet als alternatief voor aardgas. "Het lijkt de goedkoopste manier om je huis en water te verwarmen." Maar dan moet je het wel goed regelen, benadrukt hij. "Mijn grootste zorg is dat je met een warmtenet vast zit aan één leverancier. Die bepaalt de voorwaarden en de tarieven. Dat is een heel verschil met bijvoorbeeld het elektriciteitsnet dat door verschillende aanbieders gebruikt wordt; ik kan elke energieleverancier kiezen die ik wil. De vraag is of dat met een warmtenet ook zou kunnen, of ik vrij ben in de keuze van mijn energieleverancier. Met de warmtenetten die er nu zijn, is dat niet zo."

In 2050 moeten alle woningen in Nederland van het gas af zijn. Dat is een van de doelstellingen in het Nederlandse Klimaatakkoord. Bij nieuwbouw wordt in principe al geen gasaansluiting meer aangelegd maar de grote uitdaging is natuurlijk de omschakeling van bestaande woningen naar aardgasvrij.

De Oranjewijk en het westelijk deel van het Doeskwartier in Leiderdorp moeten op de schop in verband met de vervanging van de riolering en de gasleidingen. In combinatie met de plannen voor de Warmterotonde, een pijplijnnetwerk dat restwarmte uit het Rotterdamse havengebied via Leiderdorp naar Leiden moet gaan transporteren, biedt dat een unieke gelegenheid om in de komende jaren de overstap naar gasloos daadwerkelijk te maken. In 2018 is de gemeente gestart met een project om samen met de bewoners te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor de energietransitie in de wijk. Is er genoeg draagvlak voor de overstap naar een alternatieve warmtebron? Wat voor aanpassingen zijn er nodig in en buiten de huizen en wie gaat dat betalen?

In de serie 'Van het gas af' volgen het Leiderdorps Weekblad en Unity.NU via een reeks krantenrubrieken en minidocumentaires hoe de Oranjewijk op weg gaat naar een gasvrije toekomst. In deze zesde aflevering veel aandacht voor de informatiebijeenkomst op 2 juli waar de bewoners werden bijgepraat over de ontwikkelingen in de afgelopen acht maanden. Ook liepen we een middag mee met adviesbureau DWA dat in kaart brengt welke woningtypen er zijn in de wijk, en wat de isolatiegraad en warmtebehoefte van een twintigtal zo verschillend mogelijke huizen is. Informatie die noodzakelijk is om scenario's te ontwikkelen voor de energietransitie. DWA geeft ook een inkijkje in welke richting die scenario's waarschijnlijk gaan.

De bij deze aflevering behorende minidocumentaire van Unity.NU wordt uitgezonden op zaterdag 2 augustus om 18.00 uur op televisie via kanaal 40 (Ziggo) of 1412 (KPN, Tele2, XS4ALL) en wordt herhaald tot maandag 5 augustus 18.00 uur. De minidocu is ook te zien via de website www.unity.nu.

Woningen onder de loep

Met behulp van oude bouwtekeningen vult het echtpaar Thissen samen met de mannen van DWA de gegevens in de Omons tool aan. Foto: Johan Kranenburg

. n In september komt adviesbureau DWA met enkele uitgewerkte scenario's voor de energietransitie in de Oranjewijk en het westelijk deel van het Doeskwartier. Als startpunt hebben medewerkers van DWA een kleine twintig woningen in het projectgebied nauwkeurig bekeken. Doel was helder te krijgen welke typen woningen er zijn en in hoeverre ze geïsoleerd zijn. Dat laatste bepaalt weer de warmtebehoefte en daarmee de mogelijke alternatieven voor een aardgasgestookte CV ketel. We liepen mee bij de opname van twee heel verschillende woningen: een rijtjeshuis uit jaren 60 aan de Anna van Burenstraat en een hoekwoning uit 1926 in de Doeslaan.

Foto: Johan Kranenburg
Foto: Johan Kranenburg
Met de Omons keuzetool kunnen de Oranjewijkbewoners niet alleen de effecten, kosten en opbrengsten van verschillende duurzaamheidsmaatregelen in hun woning bekijken, maar ook zien welke maatregelen buurtgenoten hebben genomen.. Foto: Johan Kranenburg

Het gros van de woningen in de Oranjewijk lijkt op het huis van Nelleke en Frits Thissen aan de Anna van Burenstraat. Gebouwd zonder enige vorm van isolatie, maar in de loop der jaren wel een stukje duurzamer gemaakt. In dit geval door het aanbrengen van dubbel glas in het gehele huis en isolatie van dakkapel en uitbouw. .

Coline Benjamin en Pieter van der Wal van DWA beginnen de opname van de woning door samen met het echtpaar Thissen de digitale keuzetool Omons op te starten. Met behulp van oude bouwtekeningen worden de door Omons ingevulde maten gecorrigeerd, verbruiksgegevens van gas en elektra worden ingevuld.

Spelen met Omons

En dan kan gespeeld worden met mogelijke verduurzamingsmaatregelen. Het aanbrengen van dakisolatie gaat bij dit huis 2034 euro kosten, rekent Omons razendsnel uit. Het levert een jaarlijkse besparing op van 240 kuub wat met de huidige gasprijs neer komt op een verlaging van de gasrekening met 176 euro per jaar. De investering kan dus in twaalf jaar terugverdiend worden. Voldoende zonnepanelen om het eigen energieverbruik te compenseren? Een investering van 3907 euro en een terugverdientijd van negen jaar, aldus Omons. De tool laat ook zien hoeveel mensen in de buurt de aanschaf van zonnepanelen eveneens overwegen en meldt daarbij dat er zes medestanders nodig zijn om een leuke korting te bedingen.Een handige tool, vindt Frits Thissen. "Het helpt om je ervan bewust te maken wat je zelf kunt doen om je huis energiezuiniger te maken."

De zonnepanelen gaan het mogelijk niet worden, blijkt bij een verdere inspectie van het huis. Op het meest gunstige dakvlak is weinig ruimte doordat hier een dakkapel is gebouwd. "Je zou ze ook op de schuur kunnen leggen", geeft Van

der Wal mee. Meteen wordt gekeken hoe de leidingen zouden moeten lopen in geval er een warmtenet komt in de wijk. Direct vanaf de voordeur naar boven, is het oordeel van de DWA experts. Technisch prima mogelijk.

Wat Frits Thissen betreft mag dat warmtenet er komen. "Voor dit type huizen is het een goed model", denkt hij. Waar hij meteen aan toevoegt: "Maar ik vraag me af of dat ook het geval is voor de echt oude huizen in de wijk."

Gaskachels en AGA fornuis

Van die oude huizen zijn er zo'n 150 in het projectgebied. Daaronder valt ook de hoekwoning aan de Doeslaan waar Bram Wolf en zijn echtgenote alweer dertig jaar wonen. Gebouwd in 1926 en nog vrijwel in oorspronkelijke staat. Wolf heeft er bewust voor gekozen de woning authentiek te houden. Er is zelfs geen centrale verwarming. Beneden staan twee gaskachels en in de keuken een prachtig gasgestookt AGA fornuis. Samen zorgen ze voor de verwarming van het hele huis. Het oude plafond van de woonkamer is verwijderd, zodat je nu aankijkt tegen de onderkant van de verdiepingsvloer. "Zo heb ik in feite vloerverwarming in de slaapkamer", zegt Wolf.

Met het fornuis, dat altijd aan staat, wordt ook het water in de boiler in de badkamer verwarmd. De restwarmte zorgt ervoor dat de badkamer en keuken droog blijven. Het plafond van de slaapkamers op de verdieping en het dak zijn geïsoleerd met glaswol en de uitbouw beneden heeft spouwmuurisolatie maar daar houdt het mee op. "Een woning als deze is eigenlijk niet mee te nemen in een standaard aanpak", concludeert Pieter van der Wal al snel.

'Een woning als deze is eigenlijk niet mee te nemen in een standaard aanpak'

Tot die conclusie was Wolf zelf ook al gekomen. Een all electric systeem met warmtepomp gaat enorm in de papieren lopen. "Dan moet ik voor vele duizenden euro's gaan isoleren." Aansluiting op een warmtenet is ook niet eenvoudig; er moet dan een heel centrale verwarmingssysteem in de woning worden aangelegd. Wat je wel zou kunnen doen, denkt Wolf, is het warmtenet gebruiken voor warm water, koken op elektra en pelletkachels gebruiken voor de verwarming.

Een andere mogelijkheid ziet hij in waterstofgas. "In principe kan je de AGA daar ook op aansluiten. Je hebt dan aangepaste branders nodig en die bestaan nog niet, maar in theorie is het mogelijk."

Maar het liefst zou hij voorlopig gewoon aardgas houden. "Wij gebruiken hier relatief veel aardgas, zo'n 3000 kuub per jaar, maar ons elektriciteitsgebruik is maar een vijfde van wat een vergelijkbaar huishouden gebruikt. Alles bij elkaar is mijn CO2-voetafdruk nu veel kleiner dan gemiddeld."

De serie 'Van het gas af' wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het Leids Mediafonds.

Teksten en eindredactie: Corrie van der Laan, minidocumentaire: Marc Wonnink, foto's: Johan Kranenburg

Wie van de drie

. n DWA stond op 2 juli pas aan het begin van het onderzoek, maar kon toch al wat voorlopige resultaten en conclusies delen. Als het gaat om de energievoorziening voor woningen, zijn er in de Oranjewijk in feite maar drie denkrichtingen, stelt Martijn Koop van het onderzoeksbureau. Ten eerste het systeem dat we nu hebben, dus gas, wel bij voorkeur hernieuwbaar, in combinatie met elektriciteit. Ten tweede de all electric oplossing waarbij een warmtepomp gebruikt wordt voor de verwarming. En als laatste een hoge temperatuur warmtenet voor de verwarming van huis en tapwater, in combinatie met elektriciteit.

De gas-plus-elektriciteit optie is voor de bewoners onmiskenbaar de simpelste en goedkoopste maar is niet realistisch, legde Koop uit. Gebruik je aardgas, dan heeft deze oplossing een houdbaarheidsdatum van maximaal dertig jaar; in 2050 gaat de gaskraan definitief dicht. Groen, hernieuwbaar gas is nog niet 'marktrijp'. Biogas kan nog niet in voldoende mate geproduceerd worden. Ook waterstofgas is schaars en bovendien duur om te maken. "Als je daarbij bedenkt dat de energietransitie voor industrie en mobiliteit nog veel lastiger is dan voor woningen, kan je er nu beter voor kiezen om het beetje waterstofgas dat er nu is voor die sectoren te gebruiken."

Optie 2, all electric, betekent een "heel prijzig pakket voor de bewoners", volgens Koop. "De woning moet dan goed geïsoleerd worden en er zal in veel gevallen een nieuwe verwarmingsinstallatie moeten komen. Ook heb je ruimte nodig voor de warmtepomp en andere apparatuur." Daarnaast zal, als veel mensen overgaan op all electric, het elektriciteitsnet flink verzwaard moeten worden. "En je wilt ook niet dat die extra elektriciteit wordt opgewekt in een kolencentrale."

Voordeel aan optie 3, het warmtenet, is dat de huizen er relatief makkelijk op aan zijn te passen. "Zo'n warmtenet levert een fijne hoge temperatuur en u hoeft er niet zoveel voor te doen", aldus Koop. "Verregaand isoleren is niet direct nodig en de radiatoren zouden bruikbaar moeten zijn." Wel is ruimte nodig voor de warmtewisselaar, waarin de warmte van het warmtenet aan het verwarmingssysteem in huis wordt afgegeven.

Buitenshuis wel veel gebeuren voor de aanleg van een warmtenet, de hele wijk moet ervoor op de schop.

Aanvankelijk rekende de gemeente Leiderdorp op de Rotterdamse Warmterotonde als warmtebron voor een warmtenet. Maar het ziet er nu naar uit dat de pijpleiding tussen Rotterdam en Leiden, waar Leiderdorp op wilde aanhaken, er in ieder geval de eerstkomende jaren niet komt. Op zich is dat geen probleem, zei Koop. "De warmte hoeft niet per se uit Rotterdam te komen. We kunnen ook op lokaal niveau kijken of er warmtebronnen zijn." Hij denkt dan bijvoorbeeld aan TEO (thermische energie uit oppervlaktewater), TEA (thermische energie uit afvalwater), TED (thermische energie uit drinkwater) of bodemwarmte (waarbij grondwater van een diepte van 30-300 meter in de zomer wordt opgepompt, verwarmd en teruggepompt om 's winters als warmtebron te kunnen gebruiken). In al deze gevallen moet de temperatuur dan wel met elektriciteit worden opgewaardeerd tot minimaal 70 graden Celsius.

Planning

Deze zomer analyseert DWA de drie scenario's die als meest realistisch voor de Oranjewijk naar voren zijn gekomen: all electric, een warmtenet met lokale bronnen, en een warmtenet met de Rotterdamse Warmterotonde als bron. Daarbij wordt per scenario aangegeven wat daarvoor in en om de huizen moet gebeuren en wat de kosten zijn voor de bewoners en voor de overheid. Volgens planning moet die analysefase in september klaar zijn. Vervolgens worden de scenario's in oktober doorgesproken met de Werkgroep Oranjewijk. In november is het dan zover dat de gemeente samen met de bewoners bepaalt welke richting de energietransitie in de wijk uitgaat.

Foto boven: In de Does-laan staan veel van de oudste woningen in het projectgebied.

Foto links: De familie Wolf gebruikt hun AGA fornuis niet alleen om te koken maar ook voor verwarming van de keuken en de boiler.

Blik op bestuurlijke geschiedenis Leiderdorp dankzij inventarislijst

De hondenbelasting uit 1875 en 1921 was waarschijnlijk bedoeld voor trekhonden. Foto: PR

Het Leiderdorps Museum is, via de Provincie Zuid-Holland, in bezit gekomen van een cahier dat een bijzonder document bevat: de 'Inventaris van het Archief der Gemeente Leiderdorp 1561-1934'. Dit geschrift, op de oude schrijfmachine getypt, is in 1956 opgesteld door M.D.Lammerts en J.L. Van Der Gouw.

Hedendaagse onderwerpen

De inventarislijst laat zien dat vanaf 1811 de bestuurlijke organisatie van de gemeente Leiderdorp is veranderd. Het is een gemeente geworden en er is een archief van het gemeentebestuur opgezet. Dit archief lijkt qua stukken deels op het huidige archief. Vermeld worden de agenda's en notulen van de gemeenteraadsvergaderingen, publicatie en correspondentie van het gemeentebestuur, de verslagen van de vergaderingen. Ook de onderwerpen die besproken komen hedendaags over. Uitbreidingsplannen, verkiezingen, gemeentepersoneel, gemeente-eigendommen en openbare werken. In het onderdeel gemeentefinanciën komen onderwerpen als begroting, plaatselijke belastingen, leningen aan de orde.

Een niet alledaags onderdeel van het archief bevat het onderwerp 'Openbare gezondheid'. In dit deel zijn stukken te vinden over de begraafplaats, besmettelijke ziekten, en de drankwet. Ook de krankzinnigenverpleging is onderdeel van dit archief.

Ophalen van haardas

In het deel van het archief dat gaat over 'Haardas- en vuilophaaldienst' zijn stukken aan te treffen die de verpachting regelen van het ophalen van haardas aan de regenten van het Wees- en Armenhuis te Leiderdorp in de periode 1827-1864. Het gemeentebestuur huurde in 1878 hiervoor een gebouw met schuur aan de Hoge Rijndijk om de haardas op te slaan. De armenzorg was een taak die door het gemeentebestuur gedeeld werd met de kerk. Dit viel onder de noemer van 'maatschappelijke steun en voorzorg'. Een voorloper van de huidige wet WMO.

Gas- water- en elektriciteitsvoorzieningen

Het archief geeft ook een beeld hoe de gas- water- en elektriciteitsvoorzieningen rond 1910 in Leiderdorp tot stand zijn gekomen. Deels is dit vastgelegd in de contracten die in 1910 gesloten zijn met de gemeente Leiden inzake de levering van gas door de Stedelijke Fabrieken van Gas en Elektriciteit. Ook de aanleg van de gas- en waterleidingen in het dorp komen aan de orde. In 1911 werden de contracten gesloten voor de levering van elektriciteit.

Plannen voor een station?

Een interessant archiefstuk om nader te onderzoeken betreft het onderwerp 'Spoorwegen'. In 1907 is er een overeenkomst gesloten tussen de gemeente Leiderdorp en de Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij inzake het maken, onderhouden en gebruiken van werken, toegelicht met tekeningen. Was er ooit het idee om in Leiderdorp een station te bouwen?

Hondenbelasting

Eind 2018 heeft de gemeenteraad een nieuwe 'Verordening hondenbelasting' aangenomen. Maar besluiten over de hondenbelasting werden ook in 1875 en 1921 al afgekondigd door de gemeente Leiderdorp. Waarschijnlijk werd het houden van trekhonden belast, een soort wegenbelasting.

De 'Inventaris van het Archief der Gemeente Leiderdorp 1561-1934' bevat veel aanknopingspunten voor nader onderzoek, waarbij nieuwe gezichtspunten over de geschiedenis van Leiderdorp aan de orde kunnen komen. In de komende periode zullen een aantal onderwerpen verder worden uitgediept.

                                        Wordt vervolgd.

Tekst: Bob Reidsma

Het museum is de maanden juli en augustus gesloten maar op verzoek geopend voor rondleidingen door de tentoonstelling 'Nieuw Licht op Leithon'. Zie www.Leiderdorpsmuseum.nl

De hondenbelasting uit 1875 en 1921 was waarschijnlijk bedoeld voor trekhonden.

Bloemenspektakel

Maar liefst 300.000 bloemen en planten worden verwerkt op praal-, muziek- en personenwagens. | Foto: PR Foto: PR

n Flower Parade Rijnsburg met thema Beroepen

corso n Flower Parade Rijnsburg is een echt bloemencorso. Toparrangeurs, afkomstig uit heel Nederland, verwerken maar liefst driehonderdduizend bloemen en planten op praal-, muziek- en personenwagens. Een keur van voertuigen met de mooiste en meest bijzondere creaties. De Rijnsburgse parade is trendsetter op het gebied van bloemsierkunst.

Een hele groep levende beelden bij elkaar. | Foto: PR

Flower Parade Rijnsburg presenteert zich dit jaar voor de 74e keer. Op zaterdag 10 augustus rijdt de fleurige parade door de straten van Rijnsburg, Katwijk en Noordwijk. Met twaalf praalwagens, drie muziekwagens en meer dan dertig andere met bloemen versierde voertuigen is deze parade een van de mooiste in Nederland. De honderden muzikanten en figuranten maken van Flower Parade Rijnsburg tot een rijdend theater.

Flower Parade Show

De officiële opening van de Flower Parade zal op vrijdag 9 augustus verricht worden door SBS weerman Piet Paulusma. Daarna start om de gratis toegankelijke Flower Parade Show in Bloemenveiling Royal FloraHolland in Rijnsburg. Vanaf dit jaar zijn de deuren al om 16.00 uur geopend. De Flower parade Show is een sfeervolle middag en avond met muziek en heel veel bloemen. Hier kun je op je gemak alle wagens bekijken en fotograferen. Speciaal voor de kinderen zijn tussen 16.00 en 18.30 uur de bekende Buurman & Buurman aanwezig.

Op zondag 11 augustus zijn de praalwagens de hele dag te bewonderen op de Koningin Wilhelmina Boulevard in Noordwijk. Kijk voor route en tijden op www.rijnsburgscorso.nl.

Romeinen op bezoek in Archeon

Festival n Tientallen Romeinse legionairs hebben hun kamp weer opgeslagen in het Alphense museumpark Archeon. Ze zijn daar nog tot en met 10 augustus voor het jaarlijkse Romeins Festival.

De Romeinse legionairs, leden van Legio Secvnda Avgvsta uit Engeland, The Antoinine Guard Legio VI Victrix uit Schotland, Legio II Avgvsta uit Nederland en Legio Secvnda Consvlaris uit Rome worden vergezeld door ambachtslieden, dames, slaven en kinderen. Tijdens het festival staan veel extra demonstraties en activiteiten op het programma. De soldaten geven dagelijks wapen- en gevechtsdemonstraties in de arena en demonstreren het schieten met de ballista.

Vrouwen moeten in de Romeinse tijd vaak in hun eigen onderhoud voorzien. Zij werken als schilder, als caféuitbater, als vroedvrouw en zelfs als gladiator. Sommige vrouwen hebben geluk: zij komen uit een rijke familie. Tijdens het festival worden ambachten gedemonstreerd, er worden vaardigheden getoond en er is een hospitaal en eethuis.

Archeon ligt aan de Archeonlaan 1 in Alphen aan den Rijn. Meer informatie: www.archeon.nl.

32 levende beelden langs de kust

Festival n Noordwijk aan Zee staat zondagmiddag 4 augustus aanstaande in het teken van levende standbeelden. Dan vindt namelijk alweer de vijfde editie van het Levende Beelden Festival plaats.

Een levend standbeeld is subtiel en verrassend tegelijk en staat voor humor, emotie en expressie. Het trekt de aandacht van de voorbijgangers, ze blijven verwonderd staan. Een levend beeld staat niet zomaar stil, maar voert een dialoog met het publiek via bewegingen.

Op de Koningin Wilhelmina Boulevard en in de Hoofdstraat treden 4 augustus tussen 13.00 en 17.00 uur en 32 levende beelden op. Ook zullen diverse mobiele kunstenaars hun kunsten vertonen en langs de route brengen diverse straatmuzikanten hun muzikale kwaliteiten ten gehore.

De toegang is gratis. Kijk voor meer informatie op Facebook (StichtingFEIN) en de website www.fein-noordwijk.nl.

cultuur & uitgaan

ZOMERACTIVITEITEN

agenda n Ook wie deze zomer in Leiderdorp blijft, hoeft zich niet te vervelen. Er worden vrijwel dagelijks activiteiten georganiseerd, waarbij voor elke leeftijd wel wat te beleven is. Hieronder het programma van de Zomeractiviteiten 2019 voor week 32 en 33 (5 tot en met 17 augustus).

Maandag 5 augustus

10.00 – 11.00 uur: Easy Hatha Yoga - iets voor jou? Plaats: De Sterrentuin. Kosten: € 7,50 voor één les, € 13,50 voor 2 lessen. Aanmelden: info@volksuniversiteitleiderdorp.nl. Organisatie: Volksuniversiteit Leiderdorp.

Dinsdag 6 augustus

9.30-10.30 uur: Bewegen@thepark. Plaats: park De Houtkamp, verzamelen bij de Kinderboerderij. Kosten: € 20 per persoon voor 4 lessen of € 7,50 per les. Aanmelden: Incluzio in De Sterrentuin. Organisatie: Dansschool De Rode Sneakerz.

10.00 – 12.00 uur: Inloop koffieochtend. Plaats: 't Buurthuis. Kosten: gratis (koffie/thee € 0.50). Aanmelden niet nodig. Organisatie: Buurtactief 't Oude Dorp.

14.00 uur: Weet u nog? Voorwerpen van vroeger bespreken en een quiz over deze voorwerpen. Plaats: Splinterlaan 156. Kosten: € 1,50. Aanmelden: e-mail leiderdorp@incluzio.nl of bij de Incluzio inDde Sterrentuin. Organisatie: Incluzio Leiderdorp.

Woensdag 7 augustus

10.30 – 17.00 uur: Rembrandt kijken en zien. In zijn lezing laat ds. Koos Sluiter ons met nieuwe ogen kijken naar Rembrandts verbeelding van Bijbelverhalen. Lunch in de Dorpskerk gevolgd door wandeling met een gids en vaartocht door het 17e-eeuwse Leiden van Rembrandt. Kosten: € 25,00. Aanmelden: Uiterlijk 3 augustus bij Marja Meerburg, Hoofdstraat 177, 2351 AG Leiderdorp, e-mail zomerprogramma@pgleiderdorp.nl of tel. (071) 8877880. Organisatie: Protestantse Gemeente Leiderdorp.

14.30 – 15.00 uur: Voorlezen voor kleuters. Plaats: BplusC bibliotheek in De Sterrentuin. Kosten: gratis. Aanmelden niet nodig. Organisatie: BplusC.

Donderdag 8 augustus

10.00 – 12.00 uur: Inloop koffieochtend. Plaats: 't Buurthuis. Kosten: gratis (koffie/thee € 0.50). Aanmelden niet nodig. Organisatie: Buurtactief 't Oude Dorp.

18.00, 19.00, 20.00 uur: Summer Dance School. 18.00 uur Kids, 19.00 uur Beginners/Intermediate, 20.00 uur Advanced. Plaats: Studio Lijnbaan 3N. Kosten: € 7,50 per les, € 12,50 per 2 lessen. Aanmelden: appje naar 06 31788118 of mail naar info@rodesneakerz.nl. Organisatie: Rode Sneakerz.

Zondag 11 augustus

20.00 uur: Film: Call Me By Your Name. Plaats: Filmhuis Leiderdorp in De Sterrentuin. Toegang: € 7,50. Reserveren via info@filmhuisleiderdorp.nl. Organisatie: Filmhuis Leiderdorp.

Maandag 12 augustus

10.00 – 11.00 uur: Easy Hatha Yoga - iets voor jou? Plaats: De Sterrentuin. Kosten: € 7,50 voor één les, € 13,50 voor 2 lessen. Aanmelden: info@volksuniversiteitleiderdorp.nl. Organisatie: Volksuniversiteit Leiderdorp.

Dinsdag 13 augustus

9.30-10.30 uur: Bewegen@thepark. Plaats: park De Houtkamp, verzamelen bij de Kinderboerderij. Kosten: € 20 per persoon voor 4 lessen of € 7,50 per les. Aanmelden: bij Incluzio in De Sterrentuin. Organisatie: Dansschool De Rode Sneakerz.

10.00 – 12.00 uur: Inloop koffieochtend. Plaats: 't Buurthuis. Kosten: gratis (koffie/thee € 0.50). Organisatie: Buurtactief 't Oude Dorp.

12.00 uur: Lunchcafé. Plaats: Dwars. Kosten: € 6,00. Aanmelden: tot vrijdag 26 juli via Henka Brouwer, tel. (071) 5418595 (antwoordapparaat inspreken). Organisatie: Incluzio Leiderdorp.

Woensdag 13 augustus

9.30 – 11.00 uur: Mini-cursus Nordic Walking. Plaats: De Sterrentuin. Kosten: € 15,00 voor 3 lessen inclusief gebruik van de poles. Aanmelden: bij Incluzio in de Sterrentuin. Organisatie: Van Driel Sports.

14.30 – 15.00 uur: Voorlezen voor kleuters. Plaats: BplusC bibliotheek in De Sterrentuin. Kosten: gratis. Aanmelden niet nodig. Organisatie: BplusC.

Donderdag 14 augustus

10.00 – 12.00 uur: Inloop koffieochtend. Plaats: 't Buurthuis. Kosten: gratis (koffie/thee € 0.50). Aanmelden niet nodig. Organisatie: Buurtactief 't Oude Dorp.

10.00 uur: Lange fietstocht (50 km) met de Fietsclub. Start aan de Laan van Berendrecht bij het fonteintje. Kosten: gratis. Aanmelden: bij Hans Meeboer via tel. 06-55301547 of e-mail hans@meeboer.nl. Organisatie: Incluzio Leiderdorp.

20.00 – 22.00 uur: Fresco's: richtlijnen voor de gelovige. Het verhaal achter de fresco's die in veel kerken te zien zijn, verteld door Béatrice Staffeleu. Plaats: Dorpskerk. Kosten: € 5,00. Aanmelden hoeft niet. Organisatie: Protestantse Gemeente Leiderdorp.

20.00 uur: Film: Lion. Plaats: Filmhuis Leiderdorp in De Sterrentuin. Toegang: € 7,50. Reserveren via info@filmhuisleiderdorp.nl. Organisatie: Filmhuis Leiderdorp.

18.00, 19.00, 20.00 uur: Summer Dance School. 18.00 uur Kids, 19.00 uur Beginners/Intermediate, 20.00 uur Advanced. Plaats: Studio Lijnbaan 3N. Kosten: € 7,50 per les, € 12,50 per 2 lessen. Aanmelden: appje naar 06 31788118 of mail naar info@rodesneakerz.nl. Organisatie: Rode Sneakerz.

Vrijdag 16 augustus

9.30 uur: Wandeling met de wandelgroep. Route van 16 km langs de Waterlinie bij Culemborg. Plaats: Verzamelen bij Leiden CS. Vertrek trein 9.30 uur. Kosten: Reiskosten en lunchkosten voor eigen rekening. Aanmelden via e-mail corvanderaa@casema.nl of bij Incluzio in de Sterrentuin. Organisatie: Incluzio Leiderdorp.

Zaterdag 17 augustus

10.30 – 11.30 uur: Tai Chi – iets voor jou? Plaats: De Sterrentuin. Kosten: € 6,- per les, € 27 voor 5 lessen. Aanmelden: info@volksuniversiteitleiderdorp.nl. Organisatie: Volksuniversiteit Leiderdorp.

Adressen

Dwars: Bloemerd 1c

't Buurthuis, Frederik Hendriklaan 4

Dorpskerk, Hoofdstraat 19

De Sterrentuin: Van Diepeningenlaan 110.

Superveteranen Alecto winnen Europees goud

De Alecto superveteranen die uitkwamen in het Nederlands elftal 65+, v.l.n.r. Carl Adamse, Job Gerritsen en Diederik Klop. | Foto: PR Foto: PR

hockey n Vier veteranen van de Leiderdorpse hockeyclub Alecto hebben eind juni goud behaald bij de Europese Kampioenschappen hockey voor de Grandmasters, de superveteranen vanaf 60 jaar. Diederik Klop, Job Gerritsen (K) en Carl Adamse speelden in het Nederlands elftal 65+ en Terry Häcker kwam uit voor Oranje in de categorie 75+.

Er werd in Brasschaat bij Antwerpen gespeeld in de categorieën 60+, 65+, 70+ en 75+. Uit tien landen streden in totaal 35 nationale teams om de officiële Europese titels.

Het Oranjeteam 65+, met Diederik, Job en Carl, werd eerst poulewinnaar door onder andere Wales te verslaan. In de halve finale werd Duitsland na shoot outs uitgeschakeld. De finalewedstrijd tegen Engeland ging gelijk op, maar Nederland scoorde in het eerste en derde kwart: 2-0. Engeland zette vervolgens alles op alles, scoorde nog de aansluitingstreffer, maar miste in de laatste minuten enkele strafcorners, zodat de eindstand 2-1 werd.

Het nationale 75+ team, met Terry Häcker, had Engeland en Duitsland als tegenstanders. Tegen beide teams werden twee wedstrijden gespeeld. Duitsland werd met 1-0 en 8-0 geklopt. Engeland, altijd de gevaarlijkste tegenstander, werd zeer geconcentreerd bestreden, wat leidde tot tweemaal een 2-0 overwinning.


Nieuws van Incluzio Leiderdorp

Aangepaste openingstijden

Van maandag t/m donderdag kunt u voor uw vragen terecht bij Incluzio in de Sterrentuin. Op vrijdag is de balie gesloten, maar zijn we wel telefonisch en per e-mail bereikbaar.

Zomeractiviteiten

De flyer met de zomeractiviteiten is af te halen bij het gemeentehuis, de Blauwe Roos (Ommedijk), buurthuis 't Oude Dorp en bakkerij Klink & Englebert (allebei aan de Frederik. Hendriklaan), Holle Bolle Gijs en Hofplein (allebei in Winkelhof), de bibliotheek en Incluzio (allebei in De Sterrentuin).

Di. 6 aug: Weet u nog?

Voorwerpen van vroeger worden besproken en aan de hand van deze voorwerpen wordt een leuke quiz gespeeld. Locatie Splinterlaan 156. Tijd: 14.00 uur. Kosten € 1,50. Aanmelden via leiderdorp@incluzio.nl of bij Incluzio aan de balie.

Wo. 7 aug: inloopspreekuur in Dwars

In Dwarts aan de Bloemerd 1c zijn van 10.00 tot 12.00 uur drie medewerkers aanwezig voor vragen op verschillende gebieden. Het inloopspreekuur is voor statushouders en voor vragen op sociaal-juridisch- en financieel gebied. Op 14 en 21 augustus is er geen spreekuur.

Di. 13 aug: Lunchcafé

De vrijwilligers van het lunchcafé bereiden weer een heerlijke 3 gangen lunch voor u. Aanvang 12.00 uur in Dwars (Bloemerd 1c). Kosten € 6,00. Aanmelden tot 9 aug. via Henka Brouwer, tel. (071) 5418595 (antwoordapparaat inspreken).

Do. 15 aug: Fietsclub

Een lange fietstocht (ca. 50km) staat op het programma. Start: Laan van Berendrecht (bij het fonteintje). Kosten: gratis (excl. consumpties) Aanmelden: Hans Meeboer, 06-55301547, hans@meeboer.nl.

Vr. 16 aug: Wandeling langs de Waterlinie bij Culemborg

Er wordt een mooie wandeling gemaakt langs Nieuwe Hollandse Waterlinie van ca. 16 km. We vertrekken om 9.30 uur vanaf Leiden CS met de trein. Kosten: vervoerskosten en consumpties onderweg, meer informatie corvanderaa@casema.nl.

Algemene informatie Incluzio

Voor vragen op het gebied van Wmo, welzijn en dienstverlening kunt u iedere werkdag (9-17 uur, zie melding aangepaste openingstijden) terecht bij Incluzio Leiderdorp, De Sterrentuin, van Diepeningenlaan 110 in Leiderdorp, tel. (071) 5413536, e-mail leiderdorp@incluzio.nl, website www.incluzioleiderdorp.nl.

Parochie De Goede Herder

Foto: PR

Secretariaat geopend op ma., wo. en vr. van 9.00 tot 12.00 uur. Tel. (071) 5411510. Bij dringende pastorale zorg (niet bedoeld voor uitvaarten, te voorziene Ziekenzalving) contact opnemen met tel. 06-13295436 (alleen als noodnummer). Voor meer informatie: www.parochiekerndegoedeherder.nl.

Kerkgebouw De Goede Herder

Hoge Rijndijk 18, 2382 AS Zoeterwoude, tel. (071) 5411510.

zondag 4 augustus, achttiende zondag door het jaar

9.30 uur: Dienst van Woord en Gebed. Voorganger: Thea Epskamp. M.m.v. het Dames- en Herenkoor.

zondag 11 augustus, negentiende zondag door het jaar

9.30 uur: Dienst van Woord en Gebed. Voorganger: Thea Epskamp. M.m.v. het Dames- en Herenkoor.

Protestantse Gemeente
te Leiderdorp

Van Poelgeestlaan 2, tel. (071) 5890259. Website: www.pgleiderdorp.nl. E-mailadres: kerkbureau@pgleiderdorp.nl.

zondag 4 augustus

Dorpskerk

10.00 uur: ds. S. Kurtzahn.

Kapelzaal Scheppingskerk

10.00 uur: ds. F. van Dijke, dovendienst.

Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp

10.00 uur: A. Rietbroek.

zondag 11 augustus

Dorpskerk

10.00 uur: ds. E. de Paauw.

Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp

10.00 uur: A. de Haas.

Nieuw-Apostolische Kerk

Prinsenhof 15, 2353 SV Leiderdorp.

Voorganger: R.A. Visser, tel. (071) 5415962.
Kerkdiensten: zondag om 10.00 uur, woensdag om 20.00 uur.

Baptistengemeente Leiderdorp

Aula van Visser 't Hooft Lyceum, Muzenlaan 155, Leiderdorp. Website: www.bgldorp.nl. Info: secretariaat@bgldorp.nl.

Samenkomst elke zondag om 9.50 uur. Tijdens de dienst is er voor de kinderen crèche/kinderclubs.

Gereformeerde Gemeente Leiderdorp

Hoofdstraat 73, Leiderdorp. E-mail: scriba@ggleiderdorp.nl

zondag 4 augustus

10.00 uur: ds. J. Driessen.

19.00 uur: ds. G.J.N. Moens.

zondag 11 augustus

10.00 uur: leesdienst.

16.30 uur: leesdienst.

Power City Church

Elisabethhof 5, 2353 EW Leiderdorp. Tel. (071) 5415415.
www.powercity.nl
Diensten: Elke zondag 10.00 uur.

Maandagavond 20.30 uur: Tabernakel.

Doopsgezinde en
Remonstrantse Gemeente Leiden

Lokhorstkerk, Pieterskerkstraat 1

zondag 4 augustus, 10.15 uur: Voorganger: ds. D.C. Peters (Alphen aan den Rijn / remonstrants).

zondag 11 augustus, 10.15 uur: dhr. L. Ladan.

De Scheppingskerk aan de Van Poelgeestlaan 2 in Leiderdorp.

ALARMNUMMER

Voor ambulance, brandweer en politie: tel. 112.

DOKTERSDIENST

Spoeddienst Zuid-Holland Noord, tel. 0900-5138039
Uitsluitend voor spoedgevallen. Door de week van 17.00 tot 8.00 uur, in het weekend van vrijdag 17.00 tot maandag 8.00 uur en op feestdagen van 17.00 uur de dag ervóór tot 8.00 uur de dag erna.

APOTHEKEN

maandag t/m vrijdag: 18.00 tot 23.00 uur Alrijne Apotheek, locatie Leiderdorp; 18.00-23.00 uur Dienstapotheek de Nachtwacht; 17.00-08.00 uur Dienstapotheek Bollenstreek.

zaterdag: 8.00-23.00 uur Alrijne Apotheek, locatie Leiderdorp; 15.00-23.00 uur Dienstapotheek De Nachtwacht; 24 uur/dag Dienstapotheek Bollenstreek.

zon- en feestdagen: 8.30-23.00 uur Alrijne Apotheek, locatie Leiderdorp; 08.00-23.00 uur Dienstapotheek De Nachtwacht; 24 uur/dag Dienstapotheek Bollenstreek.

Adressen:

Alrijne Apotheek, Alrijne Ziekenhuis, Simon Smitweg 1 Leiderdorp.

Dienstapotheek De Nachtwacht, Albinusdreef 2 (LUMC), Leiden.

Dienstapotheek Bollenstreek, Rijnsburgerweg 4 c, Voorhout.

TANDARTSEN

Voor spoedgevallen buiten kantooruren:

29 juli t/m 4 augustus: TP de Witte Tulp, Kiekendiefhorst 7, 2317 AC Leiden. tel. (071) 7504473.

5 t/m 11 augustus: TP Rijnsburgersingel, Rijnsburgersingel 9, 2312 NA Leiden.Tel. (071) 5652919.

12 t/m 18 augustus: TP Kliniek Noorderpark, Flemingstraat 45-47, 2316 DC Leiden. Tel. (071) 5326996.

High tea voor senioren

De reeks zomeractiviteiten voor senioren in Leiderdorp wordt op zaterdagmiddag 31 augustus afgesloten met een high tea in gebouw Dwars aan de Bloemerd 1C. De hapjes worden verzorgd door de dames die ook altijd het lunchcafé verzorgen. De high tea wordt muzikaal omlijst door gitarist Kees Otgaar.

Deelnemen aan de high tea kost 5 euro per persoon, te betalen bij aanmelding. Aanmelden kan tot 23 augustus bij welzijnsorganisatie Incluzio in gebouw De Sterrentuin aan de Van Diepeningenlaan 110. Voor meer informatie: tel. (071) 5413536.

Programmering Unity.NU 105.7FM

Overdag elk half uur regionieuws

07.00-10.00 uur :Jouw muziek en info

10.00-12.00 uur: Michel Wesseling

12.00-14.00 uur :Jouw muziek en info

14.00-16.00 uur: Elmar Bus

16.00-19.00 uur: Jouw muziek en info

19.00-21.00 uur: Johan @ Unity.NU (vrij)

21.00-23.00 uur: Hitmix @ Unity.NU (vrij)

Deze week in Rudo! woensdag 18.00 tot donderdag 18.00 uur op televisie. De Paardenmarkt in Voorschoten

Senioren Internetcafé

Het Senioren Internetcafé is elke donderdagochtend van 10.30 tot 12.30 uur in de bibliotheek aan de Van Diepeningenlaan 110 in Leiderdorp. Ervaren vrijwilligers helpen kosteloos met advies op het oplossen van problemen met uw computer, laptop, tablet of eReader.

Dieren-bescherming afdeling Rijnland

Postadres: Postbus 29, 2300 AA Leiden. Bezoekadres: Fruitweg 24a, 2321 GK Leiden. Telefoon kantoor: (071) 3316192 (ma. t/m do. van 9.00 tot 15.00 uur). Faxnummer: (071) 5769648. Centraal meldnummer: (071) 5216662. Website: www.rijnland.dierenbescherming.nl. E-mail: kantoor@dbrijnland.nl.

PvdA Ombudsteam

Dagelijks van 20.00 tot 21.30 uur op tel. 06 48261740 of 06 22082001. Of via het e-mailadres

ombudsteam@pvdaleiderdorp.nl

Zie ook de website:

www.pvdaleiderdorp.nl

Computer-inloopspreekuur

Iedere woensdagochtend van 10.00 tot 12.30 uur is er in De Etalage van Gading op de buitengalerij van Winkelhof in Leiderdorp een gratis inloopspreekuur voor iedereen die problemen heeft met computer, laptop of tablet. Meer info: tel. (071) 7200871.