Leiderdorps Weekblad

25 september 2019

Leiderdorps Weekblad 25 september 2019


Leiderdorp weer een stukje schoner

De hele World Cleanup Day opruimploeg, klaar om aan de slag te gaan. | Foto: J.P. Kranenburg Foto: J.P.Kranenburg

zwerfvuil n Ruim dertig Leiderdorpers hebben zaterdag 21 september, op World Cleanup Day, hun gemeente een stukje schoner gemaakt.

De Straatjutters, een groep vrijwilligers die om de week op vrijdagochtend enkele straten van zwerfafval ontdoet, had de Leiderdorpse actie georganiseerd. Om tien uur 's ochtends was de start bij de tafeltennistafel op het grasveld aan de Statendaalder, naast winkelcentrum Winkelhof. De Straatjutters kregen versterking van leden van gemeenteraadspartijen GroenLinks, CDA en ChristenUnie-SGP en van een aantal enthousiaste dorpsgenoten die op deze mooie zaterdagochtend een steentje wilden bijdragen aan een opgeruimd Leiderdorp.

In kleine groepjes zwermden ze uit en gingen aan de slag rondom de Winkelhof, in de wijk Voorhof, langs de Engelendaal en Laan van Berendrecht en iets verder de Vogelwijk in. Opvallend was hoeveel zwerfvuil gevonden werd, ook op plekken waar de Straatjutters pas nog geweest zijn.

Voor sommige bedrijven en op parkeerplaatsen lagen veel peuken. Filterpeuken vergaan haast niet. Ze vallen langzaam uit elkaar tot een plukje kunststof watten en daarna tot microplastic deeltjes. De giftige stoffen spoelen de grond in. Er hangt soms een asbak aan de gevel, maar dan nog komt er heel wat op de grond terecht. Niet ieder bedrijf voelt zich blijkbaar geroepen om op te ruimen. Verder was er een flinke oogst aan frisdrankblikjes en plastic verpakkingsafval. Vreemde eend in de bijt was een bril op sterkte die is afgegeven bij de beveiliging van de Winkelhof. De Straatjutters hopen de eigenaar op te sporen via Facebook.

Leuk was het om te zien hoe mensen met elkaar in gesprek gingen over wat er speelt in de gemeente. Niet alleen wat betreft zwerfvuil, maar ook over verkeerssituaties en andere dingen die beter kunnen. Tips werden uitgewisseld en meerdere deelnemers namen een vuilnisgrijper mee om nog vaker aan de slag te kunnen.

Binnenkort vieren de Straatjutters hun eerste verjaardag. Wie ook eens wil aansluiten: op Facebook en op https://straatjuttersleiderdorp.jouwweb.nl/ staat waar en wanneer de volgende opruimactie is.

Werk aan Leidse Ring Noord start in 2022

verkeer n In 2022 moet de eerste schop in de grond gaan voor de realisering van Leidse Ring Noord. Dat is ruim drie jaar later dan in 2016 was gepland.

Voor het Leiderdorpse deel van de ringweg valt de vertraging mee; dat stond al op de agenda voor 2022 omdat het als allerlaatst aangepakt zou worden. Nu is het stuk tussen de Zijlbrug tot en met de Dwarswateringbrug naar voren geschoven en komt als eerste aan de beurt. De Oude Spoorbaan tussen de Dwarswateringbrug en de afslag naar de provinciale weg N446 volgt in 2023.

                Lees verder op P3

De ruim 90 leden van Young@Heart met middenvooraan dirigente Annemiek de Groot. Foto: J.P.Kranenburg

Young@Heart viert eerste lustrum

Koor was meteen een groot succes

Incluzio
positief over eerste half jaar

Ongelukkig verlies voor
RCL vrouwen

SERIE n 'Van het gas af' aflevering 7

Deze herfst 3 miljoen kilo eikels!

Eikels aan een eikenboom.

Een overvloed van 3 miljoen kilo eikels. Nee, niet in Leiderdorp. Maar wel op de Veluwe, daar telt de Vereniging Wildbeheer Veluwe de eikels en beukennootjes.

2019 gaat de boeken in als een redelijk mastjaar. Een goed mastjaar betekent een overvloed aan voedsel in het bos. Eikels zijn heel voedzaam, ze bestaan voor 40 procent uit vet. Wij kunnen ons nauwelijks voorstellen hoe belangrijk die rijke oogst was voor onze voorouders. Want toen graan nog niet bij de mensen bekend was, vormden eikels hun basisvoedsel. Ze maalden het en verwerkten het tot brood. Noord-Amerikaanse indianen geloofden dat Wyot, de eerstgeborene van hemel en aarde, zijn scheppingsarbeid ten behoeve van de mens begon met het planten van de eik.

Eiken groeien langzaam en kunnen heel oud worden. In Europa zijn bomen te vinden die 2.000 jaar oud zijn. In Nederland staan ook een paar echt oude eiken. Eén daarvan is 'De dikke boom' in Laren (Gld), omvang 763 cm, hoogte 25 meter en 450 jaar oud. Deze eik heeft naar schatting 15 tot 20 miljoen eikels geproduceerd. Ook is de eik voor ons eeuwenlang van onschatbaar belang geweest als leverancier van duurzaam hout dat gebruikt werd voor de woning -, en scheepsbouw, voor gereedschap, meubelen en als goed brandhout. Uit de bast (eek) werd looizuur gewonnen, dierenhuiden werden hiermee verduurzaamd tot leer.

In vroeger tijden werden varkens in de herfst los gelaten in het bos zodat zij zich vol konden vreten

aan de eikels. Ze werden 'vetgemast'. Daar komt ons woord vetmesten vandaan.

Tegenwoordig zijn eikels de ideale herfst- en winterkost voor wildzwijnen, gaaien, eekhoorns, muizen en nog meer dieren. Eikels zijn zwaar en vallen direct onder de boom, geen ideale plek voor zaailingen om uit te groeien, maar de dieren bewijzen een wederdienst. Zij leggen voorraadkamers aan, waarvan sommige vergeten worden. Zo krijgen de eikels de kans om te ontkiemen.

Zomer- en wintereiken

Al wandelend in mijn buurtje ben ik ook gaan tellen; niet de eikels maar de eikenbomen. Binnen vijftig meter kwam ik al snel tot minstens dertig; allemaal beladen met eikels. Rondwandelend in het dorp zie ik steeds meer eikenbomen. Hoeveel zouden er eigenlijk staan?

Het zijn allemaal zomereiken met hun grillige bekraste stammen - 'alsof een heks haar nagels langs de stam heeft gehaald' - en takken met de bekende gelobde bladeren. Hun eikels zitten op lange stelen en de bladeren op zeer korte. Twintig jaar geleden legde een boswachter tijdens een kinderwandeling het verschil tussen zomer- en wintereik uit aan de hand van kabouterpijpjes – dat mocht toen nog: In de zomer hebben kabouters behoefte aan een koele neus, dus roken zij pijpjes met lange stelen. Dat is 'onze zomereik'. In de winter willen ze hun neus verwarmen, dus zijn de steeltjes van de pijpjes kort en dat is de wintereik. Die vind je vooral in Zuid Limburg.

Tekst en foto Maddy van Holland

Veel aanpassingen, veel duurder

De Oude Spoorbaan met net om de bocht de Dwarswateringbrug. | Foto: J.P. Kranenburg Foto: J.P.Kranenburg

VERVOLG VAN VOORPAGINA

In de zomer van 2016 stelden de gemeenteraden van Leiden en Leiderdorp een zogeheten kaderbesluit vast voor de Leidse Ring Noord. Het idee is om een gestroomlijnde route te maken tussen de A4 en de A44 door bestaande wegen aan te passen. Het gaat dan om de Plesmanlaan, de Schipholweg en de Willem de Zwijgerlaan in Leiden en de Oude Spoorbaan in Leiderdorp.

Het werk had eind 2018 moeten beginnen aan de kant van de Plesmanlaan maar het project liep al snel vertraging op. In eerste instantie omdat bleek dat de verkeerscijfers waarmee was gerekend niet klopten – de Oude Spoorbaan zou bijvoorbeeld veel drukker worden dan aanvankelijk werd gedacht – later ook doordat aanpassingen nodig bleken in verband met bouwprojecten rond de wegen.

Tracé in vijf delen

De colleges van Leiden en Leiderdorp hebben nu een vernieuwd kaderbesluit vastgesteld, dat vorige week woensdag werd gepresenteerd door verkeerswethouders Martine Leewis (Leiden) en Willem Joosten (Leiderdorp). In deze nieuwe versie is het tracé in vijf delen opgeknipt in plaats van drie. Doel daarvan is de besluitvorming te versnellen, legde Leewis uit; voor de 'makkelijke' stukken kan alvast groen licht gegeven worden terwijl over de 'lastige' stukken nog gesteggeld wordt. Vandaar dat de Oude Spoorbaan in Leiderdorp nu ook in tweeën is gesplitst. Over het eerste deel, tussen de Zijlbrug en de Dwarswateringbrug, zijn alle partijen het wel eens, over het tweede deel, tussen de Dwarswateringbrug en de N446, is het laatste woord waarschijnlijk nog niet gezegd.

In vergelijking met het besluit uit 2016 zijn er flink wat aanpassingen. Zo wordt in Leiden de autotunnel aan de Plesmanlaan geschrapt maar komen er wel ongelijkvloerse kruisingen voor het langzaam verkeer. Ook wordt de Dellaertweg toegevoegd aan het project. Aanpassingen in Leiderdorp zijn onder meer de toevoeging van een fietstunnel onder de Engelendaal door en het vernieuwen en verbreden van de Dwarswateringbrug.

Ook wordt het deel van de Oude Spoorbaan tussen de Dwarswatering en de N446 heel anders dan in 2016 was gepland. De verbreding naar tweemaal twee rijstroken blijft maar de verdiepte kruising met de Schildwacht verdwijnt en de maximum snelheid wordt niet 80 maar 70 kilometer per uur. Het Leiderdorpse gemeentebestuur heeft zich nog gebogen over opties om de Oude Spoorbaan deels te verlagen, zodat lagere geluidsschermen mogelijk zijn, maar de prijs daarvoor is te hoog. Dan gaat het niet alleen om de 11 miljoen euro extra kosten, maar ook om de anderhalf tot twee jaar extra bouwtijd en de ruimte die van de naastliggende Boterhuispolder afgesnoept zou moeten worden. "Dat is teveel in verhouding tot wat je bereikt: wat meer uitzicht op de polder voor de omwonenden", aldus wethouder Joosten.

Hoger prijskaartje

Aan de vernieuwde plannen zit een fiks hogere prijs. In 2016 waren de totale kosten geraamd op 112,5 miljoen euro, nu is dat opgelopen tot bijna 135 miljoen euro. Het leeuwendeel van de meerkosten zit in de stijging van de bouwkosten die nu 15 tot 20 procent hoger liggen dan drie jaar geleden, en de toevoeging van de Dellaertweg (9 miljoen euro). Leiden betaalt het grootste deel van het prijskaartje, een kleine 100 miljoen euro. De provincie is goed voor bijna 32 miljoen euro. Leiderdorp had een rekening van 3,5 miljoen euro en daar komt nu 2.4 miljoen bij voor de vervanging en verbreding van de Dwarswateringbrug.

De Leiderdorpse politiek buigt zich over het vernieuwde kaderbesluit tijdens het Politiek Forum van maandagavond 30 september.

         Tekst: Corrie van der Laan

Nieuws van de LVU

educatie n De Volksuniversiteit Leiderdorp heeft voor oktober weer een zeer gevarieerd programma. Hieronder een greep:

• Bezoek aan de KB - De Koninklijke Bibliotheek (KB) is onze nationale bibliotheek met een enorme collectie. Van alle boeken, tijdschriften, kranten, digitale publicaties, etc. ontvangt de KB één exemplaar. De KB beschikt over heel bijzondere historische publicaties en over een schitterende collectie middeleeuwse handschriften. Het bezoek omvat een lezing en een rondleiding. Vrijdag 4 oktober, 14.00 – 16.00 uur

• Vilten met kralen en sieraden - Vilt maak je met je handen uit merinowol, warm water en zeep. De wol is er in vele kleuren. Met (gekleurde) schapenkrullen en zijden vezels en stoffen kan de wol versierd worden. Bijna elke vorm is te maken van vilt, plat en 3D. En de creaties zijn altijd verrassend. Beginners leren de basistechnieken en gevorderden gaan een stap verder. Maandag 7 oktober, 19.30 – 22.00 uur

• Boekbinden: de cahiersteek - In deze workshop komen basistechnieken van het boekbinden aan de orde die de deelnemers thuis kunnen hanteren. De lijmloze techniek van de cahiersteek staat centraal. Daarnaast aandacht voor het werken met meerdere katernen en het versieren van de band. Dinsdag 8 oktober, 13.30 – 16.00 uur

• Papier maché - Met papier maché, dat gemakkelijk te maken en te verwerken is en goed hardt, kunnen beelden, marionetten, poppen, dieren en andere objecten gemaakt worden op een 'drager'. Een eenvoudige beschildering met leuke patronen en heldere kleuren hoort er ook bij. De cursus Papier maché, met 6 wekelijkse lessen, start dinsdag 8 oktober, 19.00 – 21.30 uur (niet op 22 oktober en 5 november).

• Leeskring Engelse literatuur - De LVU in leeskringen komen eens per maand bij elkaar om onder begeleiding van een docent(e) een boek te bespreken. In de Leeskring Engelse literatuur gebeurt dat in het Engels. De eerste bijeenkomst is op dinsdag 8 oktober, 19.00 – 21.00 uur.

Informatie en aanmelding via www.volksuniversiteitleiderdorp.nl, info@volksuniversiteitleiderdorp.nl, (071) 5411732 of op het LVU-bureau aan de Splinterlaan 156.

Met de IVN de polder in

Natuur n De Leiderdorpse IVN-gidsen gaan zaterdag 28 september van 15.00 tot 16.30 uur weer met natuurliefhebbers de Munnikkenpolder in.

Wie mee wil moet vanaf 14.50 uur onderaan de brug over de A4 in de polder zijn. Aanmelden is niet noodzakelijk. De excursie wordt deels fietsend gedaan. Wie te voet is, kan zich steeds lopend bij de groep voegen. Houd er rekening mee dat het in de polder altijd kouder is dan in het dorp. Een kijker en/of een vogelboek en eventueel een paraplu zijn handig.

Meer informatie: maddyvanholland@ziggo.nl of www.ivn.nl/afdeling/leidse-regio.

Lunchen aan Langste Tafel in Week tegen Eenzaamheid

Foto: Johan Kranenburg

ontmoeten n Winkelcentrum Winkelhof, Gading (Gemiva-svg), Incluzio en Things2Do organiseren op dinsdag 1 oktober de 'Langste Tafel' van Leiderdorp. Inwoners van Leiderdorp zijn van harte uitgenodigd om te gekomen genieten van een lekkere lunch en onderwijl andere Leiderdorpers te ontmoeten.

Van donderdag 27 september tot en met zaterdag 6 oktober is het de landelijke Week tegen Eenzaamheid. Zaterdag 28 september is Burendag. Anderen ontmoeten kan natuurlijk altijd. Maar juist in deze periode worden allerlei activiteiten georganiseerd die het extra makkelijk maken om dit te doen. De 'Langste Tafel' van Leiderdorp is daar één van.
Alle Leiderdorpers mogen aanschuiven aan de lange tafels op het Hemaplein in Winkelhof. Tijdens de lunch is er live muziek. Wie liever niet alleen komt, kan altijd een kennis vragen om mee te gaan. Wellicht is dit een goede gelegenheid om een van uw buren uit te nodigen om samen iets gezelligs te doen. De wethouders van Leiderdorp schuiven ook aan. Bij vorige

Alle Leiderdorpers mogen aanschuiven

edities van de Leiderdorpse Langste Tafel konden de organisatoren steeds ruim boven de honderd gasten verwelkomen.

De lunch vindt plaats van 12.00 tot 14.00 uur. Mee-eten is gratis; de lunch wordt aangeboden door de Winkelhof winkeliers en verzorgd door vrijwilligers van Gemiva en Incluzio. Wel is vooraf aanmelden noodzakelijk. Dit kan bij de balie van Incluzio in De Sterrentuin aan de Van Diepeningenlaan 110G, via tel. (071) 5413536 (op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur) of via e-mail leiderdorp@incluzio.nl.

Op pad met Fietsmaatjes

Onder weg naar wielervereniging Swift in Leiden voor een feestelijke lunch met live-muziek. | Foto: W. Schellekens Foto: Wim Schellekens

alzheimerdag n 43 duofietsen van Fietsmaatjes uit de hele regio (Alphen, Sassenheim, Katwijk, Zoeterwoude, Teylingen, Leiderdorp, Leiden) reden zaterdag 21 september naar wielervereniging Swift in Leiden voor een feestelijke lunch met live-muziek. Aanleiding was Wereld Alzheimerdag: 43 vrijwilligers reden met hun gast, die aan dementie lijdt, op de elektrisch ondersteunde duofietsen.

"Wat een mooie happening, wat een feestelijke sfeer en wat een opsteker voor deze gasten, die niet meer zelf naar buiten kunnen. Dankbaar ook voor de vele vrijwilligers. Ik heb nog nooit zo veel duofietsen bij elkaar gezien", kijkt Wim Schellekens, secretaris van FietsmaatjesLeidenLeiderdorp, terug. Deze dag was georganiseerd door Alzheimer Zuid Holland Noord en Fietsmaatjes.nl.

Najaarsmarkt op Burchtplein

burendag n Op zaterdag 28 september is de landelijke burendag. Bewonersvereniging De Leyhof organiseert dan van 11.00 tot 16.00 uur een gezellige najaarsmarkt op het Burchtplein in het centrum van de Leiderdorpse wijk.

Op de markt zullen kraampjes staan van allerlei bedrijven en particulieren die zich willen presenteren aan het publiek. Natuurlijk is er thee, koffie en cake en zijn er heel veel buurtgenoten.

Na de opening door burgemeester Laila Driessen om 11.00 uur is er een spetterende dansshow te zien met aansluitend diverse workshops en presentaties. Kinderen mogen hun eigen gebakken en/of versierde koekjes uitdelen. Kijk op www.leyhof.org voor meer informatie.

Discussieavond sociaal domein

meepraten n De fractie van CDA Leiderdorp wil graag weten welke opvattingen er onder de bewoners van Leiderdorp leven over de huidige ontwikkelingen in het sociaal domein in hun gemeente. Daarom nodigt zij ook niet-leden uit voor de algemene vergadering op dinsdagavond 1 oktober.

Het sociaal domein omvat tal van onderwerpen, zoals de jeugdzorg, de schuldhulpverlening, ouderenzorg, eenzaamheid, dementie, etc. Iedereen die hierover wil meepraten, is op 1 oktober welkom in het clubhuis van Volkstuinvereniging De Bloemhof aan de De Bloemerd 2a in Leiderdorp. De discussie begint om ca. 20.30 uur.

Klaverjassen

Kaartmiddag n Marchingband Tamarco organiseert zondag 29 september een koppelklaverjasmiddag in het clubgebouw aan de Van der Marckstraat 19b in Leiderdorp. Aanvang 14.00 uur. Inleggeld 6 euro per koppel. Voor wie alleen komt, wordt een kaartmaatje gezocht.

6 / 16

Foto: PR

'Neem de tijd voor weloverwogen besluit'

. n Maaike Liem uit de Wilheminastraat is een van de Oranjewijkbewoners die we volgen in de serie 'Van het gas af'. Eind januari dit jaar toonde zij zich uiterst kritisch over de plannen van de gemeente Leiderdorp om haar wijk aardgasvrij te maken. Niet omdat ze niet van het gas af wil. Integendeel, dat liever vandaag dan morgen. Haar bedenkingen hadden vooral te maken met de rol van de Warmterotonde als alternatieve warmtebron. Het is niet erg duurzaam om huizen te verwarmen met restwarmte die afkomstig is van zware industrie in de Rotterdamse haven, stelde ze. Begin september spraken we haar nogmaals.

Maaike Liem laat zien hoe de Omons tool werkt. Foto: Corrie van der Laan

Sinds januari is er een hoop gebeurd. Afgelopen voorjaar is de Werkgroep Oranjewijk gestart. Deze groep, die voornamelijk bestaat uit bewoners, aangevuld met enkele ambtenaren en een onafhankelijke voorzitter, heeft zich gebogen over mogelijke alternatieven voor aardgas in de wijk. Via de werkgroep is het externe adviesbureau DWA aangetrokken dat afgelopen zomer op een rijtje heeft gezet welke woningtypes er zijn in de wijk en welke haalbare oplossingen voor de energietransitie daarbij zouden

'Er zitten nog wel wat haken en ogen aan de Omons tool'

kunnen passen. Een goede aanpak, vindt Liem. "Ik ben blij dat ze ervoor gekozen hebben om de individuele woningen beter in kaart te brengen. Het is goed om in te zoomen op de werkelijke situatie en dan te kijken wat de mogelijkheden zijn."

Een van de instrumenten die daarvoor gebruikt wordt, is de Omons tool, een digitaal keuzeplatform. Alle huishoudens in de Oranjewijk hebben begin juli een persoonlijke registratiecode gekregen om daarop in te loggen. In Omons zijn van alle woningen in het projectgebied de bekende gegevens opgenomen. Bewoners kunnen die aanvullen door aan te geven wat hun huidige gas- en elektriciteitsgebruik is en welke duurzaamheidsmaatregelen ze al genomen hebben in hun woning. Vervolgens kunnen ze invullen welke maatregelen ze nog overwegen – bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak, spouwmuurisolatie of dubbel glas - waarbij Omons uitrekent wat daar in hun specifieke geval voor prijskaartje aan zit en wat het oplevert. Via de Omons tool is ook te zien wat voor maatregelen wijkgenoten hebben genomen en welke plannen zij nog hebben.

Voor Maaike Liem heeft de tool vooralsnog weinig meerwaarde gehad, vertelt ze. "We hebben al vrij veel gedaan aan ons huis en wisten eigenlijk wel wat we nog kunnen doen en wat ongeveer de kosten zijn. Bovendien liepen we tegen wat problemen aan met het invullen. Wij hebben bijvoorbeeld zoveel zonnepanelen op ons dak dat we meer energie produceren dan we gebruiken. Maar een negatief energiegebruik accepteert de tool niet. We konden ook niet aangeven dat we bodemisolatie hebben. In plaats daarvan hebben we het vakje met vloerisolatie maar aangekruist. Maar dan kan je vervolgens die vloerisolatie niet meer als wens aangeven. Er zitten dus nog wel wat haken en ogen aan."

"Ik kan me voorstellen dat het voor anderen misschien wel inzicht geeft, vervolgt ze. "Ook is het leuk om te kijken hoe het ervoor staat in de buurt; je kan zien wat anderen al gedaan hebben en willen doen aan duurzaamheidsmaatregelen en dat kan aanleiding geven om dingen samen op te pakken. Maar dan moeten eerst wat meer mensen de tool invullen; tot nu is dat maar door ruim 110 van de 946 huishoudens gedaan." (Zie ook het artikel 'Wethouder de wijk in' op pagina 7)

'We moeten niet alleen kijken hoe we de wijk zo snel mogelijk van het gas af krijgen, koste wat kost.'

Naar verwachting komt DWA deze maand nog met een eindadvies voor een alternatieve warmtevoorziening in de wijk. Tijdens de bewonersbijeenkomst van begin juli gaf het adviesbureau aan dat drie scenario's worden geanalyseerd: all electric met warmtepompen voor de verwarming, een warmtenet met lokale bronnen, en een warmtenet met de Rotterdamse Warmterotonde als bron. Per scenario wordt aangegeven wat daarvoor in en om de huizen moet gebeuren en wat het kost voor de bewoners en voor de overheid (zie ook Van het gas af aflevering 6, verschenen op 31 juli). De Werkgroep Oranjewijk buigt zich in oktober over het advies.

Actief meedenken

Liem gaat zelf actief meedenken; ze vertelt dat ze zich heeft aangemeld voor de werkgroep. In januari voelde ze veel weerstand tegen optie om de Warmterotonde te gebruiken als warmtebron vanwege de herkomst van de restwarmte uit de zware industrie. En dat is nog niet veranderd, geeft ze aan. Ze is er dan ook bepaald niet rouwig om dat de aanleg van het pijpleidingennetwerk tussen Rotterdam en Leiden flink vertraagd is vanwege problemen rond de financiering en de vergunningverlening. Wat haar betreft geeft dit juist kansen om "rustig met zijn allen na te denken over andere alternatieven voor aardgas".

Een warmtenet is op zich "zeker het overwegen waard", vindt ze. Maar dan moet het wel gevoed worden door lokale bronnen, bijvoorbeeld warmte uit oppervlaktewater of geothermie. "Ik denk dat je er eigenlijk niet aan ontkomt om het probleem van de warmtevoorziening gezamenlijk aan te vliegen. Het alternatief is dat iedereen iets voor zichzelf gaat kiezen. Dan krijg je misschien veel luchtwarmtepompen en heb je straks aan elke gevel een of twee van die units hangen. De vraag is of dat nu de beste oplossing is."

"We moeten de tijd nemen voor een weloverwogen besluit", benadrukt ze. "Duurzaamheid is belangrijk, maar we moeten het we ook op de goede manier aanpakken. En niet alleen kijken hoe we de wijk zo snel mogelijk van het gas af krijgen, koste wat kost."

De serie 'Van het gas af' wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het Leids Mediafonds.

Teksten en eindredactie: Corrie van der Laan, foto's: Johan Kranenburg en Corrie van der Laan, minidocumentaire: Marc Wonnink

In 2050 moeten alle woningen in Nederland van het gas af zijn. Dat is een van de doelstellingen in het Nederlandse Klimaatakkoord. Bij nieuwbouw wordt in principe al geen gasaansluiting meer aangelegd maar de grote uitdaging is natuurlijk de omschakeling van bestaande woningen naar aardgasvrij.

De Oranjewijk en het Doeskwartier-West in Leiderdorp moeten op de schop in verband met de vervanging van de riolering en de gasleidingen. In combinatie met de plannen voor de Warmterotonde, een pijplijnnetwerk dat restwarmte uit het Rotterdamse havengebied via Leiderdorp naar Leiden moet gaan transporteren, biedt dat een unieke gelegenheid om in de komende jaren de overstap naar aardgasloos daadwerkelijk te maken. In 2018 is de gemeente gestart met een project om samen met de bewoners te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor de energietransitie in de wijk. Is er genoeg draagvlak voor de overstap naar een alternatieve warmtebron? Wat voor aanpassingen zijn er nodig in en buiten de huizen en wie gaat dat betalen?

In de serie 'Van het gas af' volgen het Leiderdorps Weekblad en Unity.NU via een reeks krantenrubrieken en minidocumentaires hoe de Oranjewijk op weg gaat naar een gasvrije toekomst. In deze zevende aflevering praten we met wijkbewoonster Maaike Liem over haar ervaringen met het digitale keuzeplatform Omons waarop bewoners kunnen aangeven wat ze in hun woningen al hebben gedaan aan duurzaamheidsmaatregelen en wat ze nog zouden willen doen. Ook werpt ze een blik op de opties voor een alternatieve warmtevoorziening die de afgelopen maanden zijn onderzocht.

Jeroen van der Burg vertelt over de speciale uitdagingen waar Verenigingen van Eigenaren tegenaan lopen als ze hun appartementengebouw willen verduurzamen en hoe de Leiderdorpse Energieambassadeurs daar de helpende hand bieden. En voorzitter Luc de Beer van de VvE Merelstraat 186-304 komt met een succesverhaal over de verduurzaming van het Leiderdorpse flatgebouw waar hij woont.

De bij deze aflevering behorende minidocumentaire van Unity.NU wordt uitgezonden op zaterdag 28 september om 18.00 uur op televisie via kanaal 40 (Ziggo) of 1412 (KPN, Tele2, XS4ALL) en wordt herhaald tot maandag 30 september 18.00 uur. De minidocu is ook te zien via de website www.unity.nu.

Bewoners flat Merelstraat halveren energiegebruik

Voorzitter Luc de Beer van de VvE Merelstraat 186-304 bij de nieuwe, energiezuinige HR-ketels. Foto: J.P. Kranenburg

. n Het appartementengebouw aan de Merelstraat 186-304 in de Leiderdorpse Vogelwijk is de afgelopen jaren een stuk energiezuiniger geworden. Op het onlangs geïsoleerde dak liggen tien zonnecollectoren voor de voorverwarming van het tapwater en 73 zonnepanelen die genoeg de elektriciteit opleveren voor het verbruik in de gemeenschappelijke ruimtes. Vijf moderne, getrapte HR-ketels zorgen voor heet water voor de centrale verwarming. Bovendien is afgelopen maand een isolerende laag aangebracht op de kopse kanten van de flat en wordt in november de gevel aan de noordkant voorzien van isolerende platen.

73 gloednieuwe zonnepanelen op het dak van de Merelstraat 184-304. Foto: Corrie van der Laan
Jeroen van der Burg. Foto: J.P. Kranenburg

Voorzitter Luc de Beer van de Vereniging van Eigenaren (VvE) vertelt dat de weg naar een duurzamer gebouw een jaar of zes geleden is ingeslagen. Eerder lukte het niet; een groot deel van de zestig appartementen was eigendom van een vastgoedbelegger die ze verhuurde. "Als individuele eigenaren was het toen moeilijk voorstellen goedgekeurd te krijgen. Maar steeds meer appartementen werden verkocht en op een gegeven moment sloeg de balans door en hadden de individuele eigenaren de meerderheid."

Zonnecollectoren

De eerste zevenmijlslaarzenstap werd genomen in 2013: het aanpassen van de warmwatervoorziening. "We hadden een grote CV ketel die 24 uur per dag zorgde voor heet water van 85 graden Celsius. Voor het tapwater hing in elke flat een boiler met maar 60 liter inhoud. Wat snel leeg is als een paar gezinsleden na elkaar douchen." De VvE kwam met een ingrijpend plan. De warmwatervoorziening en de CV werden losgekoppeld. De oude CV ketel werd vervangen door vijf kleinere HR ketels die cascade geschakeld zijn: hoe meer warm water en nodig is, hoe meer ketels aan gaan. Voor het tapwater is een gasboiler van 500 liter geplaatst plus twee

voorraadkasten, bij elkaar goed voor een warmwatervoorraad van 1.500 liter. Het water wordt voorverwarmd met tien zonnecollectoren op het platte dak. Zelfs met redelijk bewolkt weer brengen die het water op een graad of 40, weet De Beer. De boilers in de flats zijn verwijderd en in de gangkasten zijn heen-retour leidingen gelegd. "Alles bij elkaar kostte dit ruim twee ton, wat de VvE uit eigen middelen heeft betaald. Een investering die we in tien jaar terugverdienen want we besparen 30 procent op de gasrekening."

Energiebesparingslening

In de afgelopen maanden is opnieuw een aantal stappen richting duurzaamheid gezet. De directe aanleiding was in feite een tegenvaller. "We hadden net met de VvE besloten om de standleidingen van de riolering aan te pakken toen bleek dat het dak lekte. Dat betekende dat er ineens twee grote klussen gedaan moesten worden en we een bedrag van een ton tekort kwamen. Om dat aan te vullen, zou de maandelijkse bijdrage per woning met 250 euro omhoog moeten. Via de landelijke organisatie VvE Belang hoorden we van de mogelijkheid een energiebesparingslening met een lage rente af te sluiten. Voorwaarde was wel dat het dak meteen geïsoleerd werd. Bovendien was een tweede duurzaamheidsmaatregel nodig."

Na overleg met verschillende adviseurs en een 'maatwerkenergieadvies' van de gemeente kwam het bestuur van de VvE opnieuw met een driest plan. Dat omvatte niet minder dan vijf duurzaamheidsmaatregelen: isolatie van het dak, isolatie van de buitenmuren aan de kopse kanten van de flat, isolerende platen op de noordgevel, zonnepanelen op het dak en als extraatje een nieuwe, energiezuinige pomp voor de CV. "Alles bij elkaar was het een investering van 5 ton. Dankzij de lening van het energiebesparingsfonds hoeven we de maandelijkse bijdrage van de leden niet te verhogen; de rente en aflossing komt uit de pot groot onderhoud."

Bijpraten en uitleg geven

Het was niet eenvoudig dit allemaal te regelen, kijkt De Beer terug. "Er kwam een enorme stapel papier aan te pas." Ook vergde het een flinke tijdsinvestering om de hele VvE mee te krijgen. Besluiten voor dit soort ingrijpende maatregelen moeten genomen worden tijdens een vergadering waarop twee-derde van de leden aanwezig is en daarvan moet weer twee-derde voorstemmen. De Beer en zijn medebestuursleden hebben samen met hun beheerder JWA Beheer de besluitvormingsvergadering terdege voorbereid door alle bewoners op kleinschalige huiskamerbijeenkomsten uitgebreid bij te praten en uitleg te geven. En dat werkte. "Op de vergadering was 90 procent van de leden aanwezig en stemde 100 procent voor."

Het is een hoop werk, maar dan heb je ook wat, stelt De Beer. "Een externe deskundige heeft uitgerekend dat, als alle maatregelen gerealiseerd zijn, we gemiddeld per woning 25 procent energie besparen. Als je daarbij de 30 procent optelt die we al besparen door de zonnecollectoren, betekent het dat we sinds we zelf het beheer en onderhoud doen, ruim 50 procent lager zitten in energiegebruik."

Duurzaamheidsmaatregelen nemen vaak extra lastig voor VvE's

. n Succesverhalen als dat van de VvE Merelstraat hoor je niet vaak. Voor bewoners van koopappartementen is het verduurzamen van hun woning vaak lastiger dan voor andere huiseigenaren. Jeroen van der Burg, EnergieAmbassadeur in de Oranjewijk en bewoner van een appartementencomplex aan de Julianastraat, weet erover mee te praten.

"Je kan niet zomaar even besluiten om zonnepanelen op het dak te leggen of spouwmuren te isoleren. Je moet eerst alle neuzen in de Vereniging van Eigenaren dezelfde kant uit zien te krijgen. En de meeste VvE's vergaderen maar eens per jaar. Dat betekent dat de besluitvorming veel trager gaat."

Enquête

Binnen de groep van Leiderdorpse EnergieAmbassadeurs is een werkgroep gevormd die zich specifiek richt op VvE's. Om een beter beeld te krijgen van de informatiebehoefte over duurzaamheid bij de ruim honderd Leiderdorpse VvE's is, heeft de werkgroep afgelopen voorjaar een enquête uitgezet. "Een derde van de VvE's heeft de enquête ingevuld", vertelt Van der Burg. "We zien dat er vooral veel vragen zijn over subsidies en leningen voor duurzaamheidsmaatregelen. Dat is ook een lastige materie, je moet aan zoveel dingen voldoen om subsidie aan te vragen, het is bijna niet te doen voor een leek. Maar er zijn ook hele praktische vragen: op wat voor manier kan je het beste zonnepanelen neerleggen op een flat, waar moet ik aan denken als ik een groot gebouw wil isoleren."

De werkgroep brengt nu eens in de twee maanden een nieuwsbrief uit met informatie, tips en inspiratie voor VvE's. "En dit najaar willen we een bijeenkomst beleggen waar mensen face to face informatie kunnen delen." Hij hoopt dat de lokale VvE's van elkaar kunnen leren. "Sommigen zijn al veel verder met duurzaamheidsmaatregelen dan anderen. Succesverhalen op dat gebied zijn belangrijk, die kunnen anderen weer inspireren."

De enquête voor VvE's is nog steeds in te vullen op de website GoedLeiderdorp.nl (zoek op: 'Tips & tricks speciaal voor Leiderdorpse VvE's'). Daar zijn ook de eerder uitgeven nieuwsbrieven te lezen en kunnen VvE's zich aanmelden voor de komende nieuwsbrieven.

Wethouder de wijk in

Foto: J.P.Kranenburg

Wethouder Willem Joosten van Duurzaamheid ging vrijdagochtend 20 september de deuren langs in de Oranjewijk. Dat om de bewoners nog eens te wijzen op de mogelijkheid deel te nemen aan Omons, een digitaal keuzeplatform waarbij ze onder meer kunnen kijken wat specifieke duurzaamheidsmaatregelen in hun huis kosten en opbrengen. Ook kunnen inwoners met Omons zien wat andere bewoners willen zodat er gezamenlijk ingekocht kan worden. De deelname valt tot nu toe tegen, die lag bijna drie maanden na de introductie van Omons op nog maar 12 procent. Voor de gemeente is het belangrijk dat meer mensen Omons gebruiken; het platform geeft niet alleen inzicht in de energiebehoefte van de bewoners maar ook in hun wensen als het gaat om het verduurzamen van hun woning. Informatie die van groot belang is bij het maken van afwegingen over de energietransitie in de wijk.

Op de bakfiets voor werving personeel

Directeur Brigitte Weimar van de Alrijne verpleeghuizen reed met een bakfiets van Leythenrode in Leiderdorp naar Oudshoorn in Alphen. | Foto: PR Foto: PR

campagne n Dinsdag 17 september lanceerden de Verpleeghuizen Leythenrode in Leiderdorp en Oudshoorn in Alphen aan de Rijn van Alrijne een wervingscampagne om nieuwe VIG (Verzorgende Individuele Gezondheidszorg)-ers aan te trekken. Om dit moment te vieren fietste directeur Birgitta Weimar op een bakfiets met een mini-huiskamer en taart van Leiderdorp naar Alphen aan den Rijn.

Het team van Incluzio Leiderdorp. | Foto: PR Foto: PR

In de campagne 'Dan hoor jij hier thuis' staan medewerkers van beide verpleeghuizen model. Zij vertellen waarom nou juist dit werk en op deze plek zo bijzonder is. Doel is om nieuwe collega's aan te trekken, want die zijn zeer welkom. Er zijn verschillende vacatures binnen beide verpleeghuizen. De campagne is te volgen via social media, billboards en via de website www.danhoorjijhierthuis.nl.

Incluzio Leiderdorp blikt positief terug op eerste half jaar

halfjaarverslag n Incluzio Leiderdorp, het bedrijf dat sinds 1 januari verantwoordelijk is voor het grootste deel van het welzijnswerk in de gemeente, heeft zijn eerste halfjaarverslag gepubliceerd. De terugblik op de periode januari tot en met juni 2019 ademt vooral tevredenheid over hetgeen bereikt is.

Incluzio bundelt de dienstverlening die in het verleden geleverd werd door een aantal andere organisaties, waaronder het Sociaal Team, EVA, Vluchtelingenwerk, het Sociaal Cultureel Werk en Pluspunt. De opdracht van Incluzio is gericht op zowel welzijn (voornamelijk vrijwillige/collectieve ondersteuning) als individuele begeleiding. Het idee is dat Incluzio zo nog meer samenhang kan brengen in de ondersteuning aan inwoners.

Programmaleider Janine de Vries blikt terug: "De telefoon in ons nieuwe kantoor in de Sterrentuin stond direct roodgloeiend. En daar waren we maar wat blij mee! We willen graag dat Incluzio toegankelijk en laagdrempelig is. Direct vanaf start namen veel Leiderdorpers contact met ons op. Met vragen over onder meer WMO voorzieningen, financiën, mantelzorg, gezond leven en (vrijwilligers)werk."

In het eerste half jaar boden de sociaal werkers, jongerencoaches, vitaliteitscoaches, mantelzorgcoach, budgetcoach en activeringscoach van Incluzio aan bijna duizend inwoners individuele hulp. Daarnaast is aan een groot aantal Leiderdorpers ondersteuning geboden door middel van groepsactiviteiten en de inzet van vrijwilligers.

Bij de start van Incluzio Leiderdorp waren 95 vrijwilligers actief, onder andere overgekomen vanuit Pluspunt, EVA en Vluchtelingenwerk. Eind juni was dit aantal gegroeid tot 150. Om vrijwilligers te blijven werven, boeien en binden worden er PR acties, vrijwilligersbijeenkomsten en trainingen georganiseerd.

"Eerste prioriteit van Incluzio ging uit naar een zorgvuldige overgang. Vervolgens zijn we samen met inwoners en andere organisaties uit Leiderdorp direct vol aan de bak gegaan met nieuwe vormen van ondersteuning. Denk aan de Vitality Club, de Ruilwinkel, een huiswerkklas, jong/oud activiteiten en Taalclub Jasmijn", aldus De Vries.

Het halfjaarverslag is te vinden op de website incluzioleiderdorp.nl onder 'nieuws' en 'halfjaarverslag-incluzio-leiderdorp'.

8e editie Groot Leiderdorps Dictee

spellen n Het Groot Leiderdorps Dictee vindt dit jaar plaats op woensdagavond 20 november in de raadszaal van het Leiderdorpse gemeentehuis.

Voor de achtste keer kunnen alle Leiderdorpers deelnemen aan deze taalkundige krachtproef, die door de Volksuniversiteit Leiderdorp (LVU) wordt georganiseerd. De tekst wordt opnieuw opgesteld door Tanneke Schoonheim, voorzitter van de Spellingscommissie van de Nederlandse Taalunie. Net als vorig jaar staat het dictee niet alleen open voor individuele deelnemers, maar ook voor teams van drie tot vijf personen.

Deelnemers kunnen zich tot uiterlijk dinsdag 20 november aanmelden bij de LVU, leiderdorp@volksuniversiteit.nl, onder opgave van naam, adres, telefoonnummer en emailadres. Bij teams moeten de gegevens van alle teamleden én de naam van het team worden opgegeven.

AGENDA Filmhuis Leiderdorp

Donderdag 3 oktober, 20.00 uur

LOVING VINCENT

Loving Vincent is een uniek project over het leven en de mysterieuze dood van Vincent van Gogh. De film bestaat uit de schilderijen van Van Gogh of beeltenissen in de stijl van zijn werk. Het verhaal wordt verteld met twaalf met de hand geschilderde olieverfschilderijen per seconde.

Zondag 13 oktober, 20.00 uur

COLETTE

Een jonge plattelandsvrouw trouwt met een beroemde literaire ondernemer rond de eeuwwisseling in Parijs. Op verzoek van haar man schrijft ze bestsellers die onder zijn naam gepubliceerd worden. Haar zelfvertrouwen groeit en haar werk beïnvloedt niet alleen haar leven en haar huwelijk, maar ook de wereld om haar heen.

Donderdag 17 oktober, 14.00 uur

BOHEMIAN RHAPSODY

Bohemian Rhapsody volgt het verhaal van de Britse band Queen met leadzanger Freddy Mercury. De band, die in 1970 wordt opgericht, weet al snel door te breken met diverse hits als 'We will rock you' en 'Radio Ga Ga'. De band weet door de jaren heen een legendarische status te vergaren met als hoogtepunt het Live Aid benefietconcert in 1985.

Plaats: Filmhuis Leiderdorp, De Sterrentuin, Van Diepeningenlaan 110. Reserveren: info@filmhuisleiderdorp.nl.

Toegang € 7,50, donateurs
€ 5,00. Betaling contant aan de zaal.

Comité OMD geeft trouwfoto's aan echtparen

afhalen n De ruim vijftig stellen die trouwfoto's beschikbaar hebben gesteld voor de tentoonstelling op Open Monumentendag kunnen de uitvergrote afdrukken van hun foto's volgende week gratis afhalen in het Leiderdorps Museum.

Het pand aan de Hoofdstraat 1-3 was van 1935 tot 1979 in gebruik als gemeentehuis en vele Leiderdorpers zijn hier getrouwd. Op Open Monumentendag in Leiderdorp, zaterdag 14 september, had het Comité Open Monumentendag (OMD) Leiderdorp in de voormalige raadzaal een tentoonstelling ingericht met trouwfoto's die ooit op deze locatie gemaakt zijn. De foto's waren massaal ingestuurd na een oproep in deze krant.

De tentoonstelling was een groot succes. Vele echtparen kwamen kijken hoe ze 'erbij hingen' maar ook vele andere Leiderdorpers kwamen een stukje nostalgie opsnuiven.

Deze week worden de foto's van de expositiepanelen gehaald, vrijgemaakt van fotolijm en in enveloppen gestoken. Vanaf woensdagmiddag 2 oktober kunnen bruidsparen hun foto's ophalen in het Leiderdorps Museum in De Sterrentuin (Van Diepeningenlaan 110) tijdens de openingstijden: woensdag van 14.00 tot 17.00 uur, zaterdag van 10.30 tot 12.30 uur en zondag van 14.00 uur tot 16.00 uur.

Alle kleine beestjes helpen

Lezing n Marc Siepman komt op dinsdag 1 oktober naar Leiderdorp naar het Vrouwen Netwerk van Buurtvereniging Zijlkwartier om te vertellen over het verbazend gevarieerde leven in de bodem.

Siepman geeft sinds 2013 door heel Nederland en Vlaanderen cursussen, workshops en lezingen over de bodem. In de bodem leven talloze organismen in verbijsterende aantallen en een onvoorstelbare diversiteit; een kwart van alle biodiversiteit leeft ondergronds. In deze lezing vertelt Siepman wat al die beestjes met elkaar te maken hebben en hoe je ze kunt helpen om jou te helpen. Hij vertelt over het belang van planten voor de bodem, hoe bodems weer gezond kunnen worden en hoe we kunnen voorkomen dat we last krijgen van plagen en ziekten. Een gezonde bodem helpt ook bij het afbreken en voorkomen van vervuiling en voorkomt droogte en overstromingen.

De lezing is van 10.00 tot 12.00 uur in het verenigingsgebouw aan de Van der Marckstraat 19 in Leiderdorp. Toegang voor leden is gratis, niet leden betalen € 3,00. Aanmelden is niet nodig. Koffie en thee is voor eigen rekening. Bel of mail voor informatie Agatha Kwant op. (071) 5894655 of akwalub@casema.nl.

PROZAvsRIJM

Water

Luidruchtig is het water van de gracht

Gevangen tussen twee wallen

Daarop huizen en kantorenpracht

Het wil vrij zijn als de watervallen

Groot en lang van kust tot kust

Mensen en dieren badend als een lust

Bootjes erop als woelige baren

Weg van alle stadse gevaren

Fluisterende golven met zachte schuimkoppen

Vloeien tot rust op het witte zand

Ongedwongen niet meer te stoppen

Met hemel en aarde één band

                Henk Koster

Klaverjassen

Kaartavond n De Leiderdorpse Buurtvereniging Zijlkwartier organiseert op zaterdag 28 september een koppelklaverjasavond in het buurthuis aan de Van der Marckstraat 19. De avond begint om 20.00 uur. De kosten voor de deelnemers bedragen 3 euro per persoon. Er wordt in drie rondes gespeeld om mooie prijzen. Wie wil komen kaarten maar geen kaartpartner heeft, kan bellen naar Paul Overdijk (06-43469088). Hij probeert dan een koppeling te maken met een speler die ook alleen is.

WhatsApp maand

seniorweb n Deze maanden besteedt Seniorweb extra aandacht aan het gebruik van WhatsApp.

Op 24 en 31 oktober wordt er een cursus WhatsApp gebruiken gegeven in het Digilokaal van De Sterrentuin (bibliotheek). De kosten bedragen 25 euro, inclusief een gratis lidmaatschap van Seniorweb, tot eind 2020. Opgeven kan bij Luc de Beer via telefoon 06 37335201 of e-mail lucasdebeer@gmail.com.

Leiderdorpse herbergen

De ets ‘Dansende-boeren voor een herberg’ van Adriaen van Ostade (1670).

Eind zestiende eeuw begon onze Gouden Eeuw en de ongekende economische groei zorgde ook in Leiderdorp voor een toename aan bedrijvigheid en verkeer van personen. Door de ligging van het ambacht aan de Oude Rijn, Does en Zijl profiteerde het van het langskomende vaarverkeer van en naar de vele steden in het gewest Holland. Waar veel reizigers langs komen zijn herbergen te vinden en dat was met name te zien aan de Doesbrug. Stonden er aanvankelijk nog maar twee herbergen, rond 1600 waren het er vier en in de directe omgeving nog veel meer.

Multifunctioneel centrum

Herbergen werden bezocht om te drinken, te eten en te overnachten. Bestelde verteringen werden volgens een getuigenverklaring in een schrift en met krijt op de wand bijgehouden. Letterlijk staat er elf biertgens volgens t schrift met crijt aende want gestelt. Herbergen waren ook de plaatsen waar men het laatste nieuws en de roddels hoorde. Maar armen konden er in tijden van nood ook voedsel afhalen. De herbergier kreeg dit later weer vergoed door de Heilige Geestmeesters, later de diaconie genoemd. En even makkelijk kon je er een gebroken arm of been laten zetten. Nog afgezien van handelaren die elkaar ontmoetten en zaken deden, notarissen die akten opstelden en het Gerecht dat er vergaderde en recht sprak. Goedgeefse gasten konden zo nodig enkele munten in de armenbus gooien, een collectebus met een stevig slot. De herberg was in deze tijd een multifunctioneel centrum.

Plezier

Gasten kwamen er ook voor ontspanning en plezier. Twee herbergen aan de Doesbrug hadden een kaatsbaan, een voorloper van onze tennisbaan. Kaatsen ging gepaard met alcoholgebruik, ruzies en vechtpartijen, met name als wedstrijden veel bijsitters en bijstaenders aantrokken. Eind zeventiende eeuw waren kaatsbanen minder in trek en werden ze verbouwd tot kolfbanen.

In herbergen werden ook feesten rond geboorte en huwelijk gevierd en gasten konden er kaarten, dobbelen, gokken of een weddenschap afsluiten. Kaarten werd gezien als een stinckende vuyle sonde en dobbelende lidmaten waren overheid en kerk een doorn in het oog. Vermaak waar de overheid regels tegen uitvaardigde en de kerkenraad lidmaten voor ter verantwoording riep. Toch konden beiden dit nauwelijks afremmen. Door een getuigenverklaring weten we dat door weddenschappen veroorzaakte schulden heel serieus werden genomen. In 1618 was er in een herberg een weddingh aangegaan. Wat de weddenschap precies betrof wordt er niet bij vermeld, maar beide partijen, de verliezer en de winnaar plus een getuige, lieten een maand later notarieel vastleggen om hoeveel er gewed was en wat de verliezer zou betalen. Schulden moesten worden betaald en werden zo nodig afgedwongen via het Gerecht.

Het zal niet verbazen dat in herbergen ook betaalde liefde was te vinden, al is er tot nu toe slechts één getuigenverklaring over gevonden. Wat als 'plezier' begon kon ook ontaarden in dronkenschap, geweld, aanranding en verkrachting. Het archief van de baljuw, de regionale politiefunctionaris, is niet overgeleverd, maar er zijn notariële aktes en andere getuigenverklaringen die ons informeren over meerdere incidenten.

Ergernis

Behalve de herbergen stond natuurlijk de kerk centraal in het dorp. De kerkenraad was gespitst op wie opspraak en ergernisse gaf. Het hebben van plezier moest immers wel op gepaste wijze gebeuren. In de kerkenraadsnotulen wordt hier regelmatig melding van gemaakt, maar er wordt zelden inhoudelijk op klachten ingegaan. Wel weten we van een herbergierster in wier herberg dikwijls oneerbare personen logeerden die opspraak en ergernis gaven.

Het zal duidelijk zijn dat herbergen een belangrijke plaats innamen in de Leiderdorpse samenleving en dat vermaak en plezier overal te vinden waren.

Tekst: Edward Sodderland

Afbeelding: De ets 'Dansende-boeren voor een herberg'

van Adriaen van Ostade (1670)

Young@Heart was meteen schot in de roos

De 90 leden van Young@Heart met middenvooraan dirigente Annemiek de Groot. | Foto: J.P. Kranenburg Foto: J.P.Kranenburg

n Seniorenpopkoor viert lustrum met twee concerten

jubileum n Het Seniorenpopkoor Young@Heart Leiderdorp bestaat vijf jaar. Met twee jubileumconcerten wordt dit lustrum komend weekend uitbundig gevierd. Onder leiding van dirigente Annemiek de Groot oefenen zo'n negentig enthousiaste leden wekelijks in buurtcentrum Zijlkwartier om het publiek op een aantrekkelijk optreden te trakteren.        

Foto: PR

Door: Nelleke Thissen

"Goed opletten bij dit intermezzo. Het is een verraderlijk stukje", zo waarschuwt Annemiek de Groot tijdens één van de repetities. Na een paar keer oefenen hebben de koorleden het onder de knie en is de dirigente tevreden over de uitvoering van 'Proosten' van Guus Meeuwis. Dit nummer staat op het programma van het jubileumconcert dat als thema 'Vriendschap' heeft. Een thema dat de sfeer rond het koor illustreert.

Het idee voor de oprichting van een seniorenpopkoor kreeg Annemiek de Groot door het BNN TV programma Golden Oldies dat in het voorjaar van 2013 was te zien. Daarin bereidde een uit 37 senioren samengesteld koor zich voor op een concert van oude rocknummers in Carré. Annemiek, al jaren dirigente van het popkoor Songs2Sing, dacht dat ook in Leiderdorp belangstelling zou kunnen bestaan voor een seniorenkoor met vooral nummers uit de jaren 50 tot 80 op het repertoire. Ze had gelijk, zo bleek een half jaar later bij een workshop waar ze haar idee lanceerde. Er kwam direct veel respons. Het plan kon worden uitgewerkt.

In januari 2014 was de oprichting van het seniorenpopkoor Young@Heart Leiderdorp een feit. Annemiek: "We dachten te beginnen met zo'n twintig leden, maar naar een open repetitie kwamen zo'n honderd mensen. We moesten meteen een ledenstop instellen". Deze is er nog steeds. Verreweg de meeste leden zijn vanaf het begin lid. Er is nauwelijks verloop.

Vriendschappen

Niet alleen het repertoire - muziek van de 'tieners van toen' – maar ook de onderlinge sfeer is bepalend voor het succes van het koor. "Er zijn veel vriendschappen ontstaan en er worden geregeld uitjes georganiseerd", illustreert Joke Peschier de groepssfeer. Die was, zo beaamt ook Reni Brokaar, direct al goed. Zij werd lid omdat Young@Heart 's middags repeteert. "De meeste koren doen dat 's avonds, maar ouderen willen dan niet meer de deur uit. De middag is perfect." Dat geldt ook voor Jeanne van Kleef die het eveneens een pré vindt dat er mannen zitten bij Young@Heart. "Een gemengd koor vind ik leuker."

Het koor verzorgt optredens op festivals, braderieën en in verzorgingstehuizen. Zo is het onder meer te horen in november tijdens de jaarlijkse winkelochtend voor ouderen in Winkelhof. Koorlid Dirk Halfweg is verbonden aan de cliëntenraad van een verpleeghuis. Hij noemt vooral een concert bij deze zorginstellingen bijzonder en leuk. "Je ziet de mensen opleven. Ze herkennen de nummers die ze horen van de Everly Brothers, Beatles en Cliff Richard". Dat geeft hem en de overige koorleden veel voldoening.

Jubileumconcerten

De jubileumconcerten zijn zaterdag 28 september om 20.00 uur en zondag 29 september om 15.00 uur in de Aula van het Visser 't Hooft Lyceum aan de Muzenlaan 155 in Leiderdorp. Zaal open half uur voor aanvang. Kaarten ad € 7,50 inclusief pauzedrankje zijn verkrijgbaar bij IJssalon Danice in de winkelcentra Winkelhof en Santhorst.

Ontdek paddenstoelen in Leiderdorp

herfstwandeling n Voor wie meer wil weten over zwammen en hun leefwijze is er op zondagmiddag 6 oktober een herfstwandeling met dit thema in park De Houtkamp in Leiderdorp.

De excursie start om 14.00 uur bij het Milieu Educatief Centrum (MEC) en is leuk voor alle leeftijden.

De wandeling wordt begeleid door gidsen van het IVN regio Leiden. Er wordt actief gespeurd naar paddenstoelen langs de route, maar ook andere opvallende herfstverschijnselen komen aan bod. Het is altijd weer een verrassing om de soms vreemd gevormde zwammen te ontdekken. Sommige hebben opvallende kleuren of geuren. Over veel soorten zijn leuke dingen te vertellen of zelf te ontdekken, over hun eigenschappen en manier van leven en waarom ze zo belangrijk zijn.

De wandeling duurt maximaal anderhalf uur. Aanmelden is niet nodig en deelname is gratis. Een handige tip: neem een spiegeltje mee om onder de hoedjes van paddenstoelen te gluren.

Het MEC is te vinden in gebouw De Sterrentuin aan de Van Diepeningenlaan 110(e) in Leiderdorp.

Een fluweelboleet, een van de vele zwammen in De Houtkamp. | Foto: PR

cultuur & uitgaan

RCL vrouwen starten met ongelukkig verlies

Claudia Owel lijkt te gaan scoren met deze fraaie lob maar via de vingertoppen van sluitpost Chantal Vlaar komt het leer tegen de lat. Foto: Gert Jan van Heyningen

VOETBAL n De ouverture thuis van de RCL-vrouwen tegen Oranje Nassau verdiende geen winnaar. Echter, een doelpunt vroeg in de wedstrijd werd door de Groningse vrouwen niet meer uit handen gegeven. En dat was enorm sneu want in de tweede helft was het wel RCL dat alle zeilen bijzette. Er was alleen geen doorkomen aan en als dan de creativiteit ontbreekt is het 0-1 verlies zuur maar verklaarbaar.

Tekst en foto: Gert Jan van Heyningen

RCL kampte zo vroeg in het seizoen al met de nodige blessures waardoor positionele omzettingen noodzakelijk waren. Nog onwennig met de situatie kon de Racing in de tweede minuut het leer niet wegkrijgen. Daar profiteerde Bobby Dijkstra van en schoot Oranje Nassau op een 0-1 voorsprong.

RCL had in die beginfase moeite om een antwoord te vinden op het opportune spel van de Groningse formatie. De ploeg van John van der Meer was niet scherp en passes kwamen niet aan of werden onderschept. Na zo'n 15 minuten kreeg RCL het spel onder controle. De beste mogelijkheid was er voor Claudia Owel in de 18e minuut. Een schitterende lob werd nog net door de doelvrouw Chantal Vlaar met de vingertoppen getoucheerd en de bal kletterde tegen de lat.

Toewijding

In de tweede helft nam RCL het initiatief in handen maar bleef zoekende naar de juiste combinaties. De werklust was groot maar de voorwaartsen konden met geen mogelijkheid een doorbraak creëren. Madieke Zaad was er dichtbij maar ook haar werd de doorgang ontzegd.

In de 59e minuut leverde een schitterend genomen vrij trap van Kimberley van Delft op rechts veel gevaar op. Acht minuten later weer vette pech voor RCL. Aanvoerster Lesley Landweer schoot een vrije trap tegen de lat. In de laatste fase wankelde Oranje Nassau maar hield nog net stand. Hectische momenten in de zestien maar het net werd door de Racing niet gevonden.

Veerkracht en inzet

Na afloop memoreerde RCL coach John van der Meer dat de scherpte en overtuiging in deze ouverture ontbrak. "Na de eerste fase hebben wij ons goed hersteld en niets meer weggegeven maar aanvallend was er te weinig dreiging. Alhoewel de veerkracht en inzet vooral in de tweede helft wel op orde waren. Een gelijkspel zou de verhoudingen beter hebben weergegeven", aldus Van der Meer. Zaterdag gaat RCL op bezoek bij Berkel en de verwachtingen zijn positief.

RCL vloert titelkandidaat

Voetbal n RCL opende de competitie met een uitwedstrijd tegen het Leidse UVS, dat door velen als een kandidaat voor de titel wordt gezien. Tegen de verwachtingen in wisten de Leiderdorpers de derby te winnen met 0-2.

RCL kwam al vroeg in de wedstrijd op voorsprong. Roy Weenink, overgekomen van WVC, schoot een vrije trap via de vingertoppen van UVS-keeper Niels van den Burg op de kruising, waarna Lars Verdel, ook ex-WVC, de terugkaatsende bal binnen tikte: 0-1. Niet veel later kreeg Weenink ook nog een mogelijkheid op de 0-2, maar zijn inzet raakte de buitenkant van de paal.

UVS was in het eerste bedrijf veelvuldig in balbezit, maar het lukte de Leidenaren niet om een bres te slaan in de goed georganiseerde Leiderdorpse defensie. Enrico Geus was nog het dichtst bij de gelijkmaker, maar RCL-keeper Glenn Sloos (ex-UVS) redde bekwaam op zijn inzet.

Kort na rust zag scheidsrechter Hilgersom een overtreding op de net in de ploeg gebrachte William van Vliet in het zestienmetergebied van RCL. Bart van der Weijden, de vaste penaltynemer van UVS, mocht aanleggen vanaf de kalkstip. De penalty's van Van der Weijden zijn doorgaans een garantie voor succes, maar ditmaal wist Sloos knap redding te brengen.

Aan de andere kant werd tien minuten later Thom Wijnalda in het strafschopgebied op de hakken gelopen en nu mochten de bezoekers aanleggen vanaf elf meter. Wijnalda nam zelf de strafschop en faalde niet (0-2).

Dit doelpunt leek de mokerslag voor UVS te zijn want de Leiderdorpers, met een balvaste Sem Overduin op het middenveld, kwamen hierna nauwelijks nog serieus in gevaar. De thuisploeg eindigde de wedstrijd overigens met tien man. Tomas Tavilla moest voortijdig vertrekken, nadat hij in blessuretijd de doorgebroken Shivan Chaigneau (ook ex-UVS) onreglementair had gestuit.

Verrassend goed

Waar UVS dus teleurstelde, kwam RCL verrassend goed voor de dag. De nieuwkomers blijken direct een meerwaarde voor het team te zijn en waar in het verleden de Leiderdorpers erg afhankelijk waren van de doelpunten van spits Thom Wijnalda, kan trainer Faizel Soekhai (bezig aan zijn tweede seizoen in Leiderdorp) nu ook beschikken over gevaarlijke vleugelspitsen als Weenink en Renaldo van den Berg (ex Sporting Leiden, za).

RCL-middenvelder Nick van Bemmel na afloop: "Leuk dat de nieuwe jongens bij ons direct belangrijk zijn gebleken voor de ploeg. Door hun komst kunnen we ons dit seizoen meer richten op het voetballende aspect, want daarin kunnen we zeker nog stappen maken. Vandaag was al zichtbaar waartoe we als team in staat kunnen zijn en dat geeft na zo'n eerste wedstrijd een lekker gevoel".

Bron: Leidenamateurvoetbal.nl/Sem Nazloomian

CKV Nieuwerkerk maatje te groot voor Velocitas

De jongste RCL spelertjes in hun nieuwe shirts. | Foto: J.P. Kranenburg Foto: J.P.Kranenburg

Korfbal n Velocitas heeft de uitwedstrijd tegen Nieuwerkerk verloren met 22 - 10. Geheel tegen de verwachting in was dat niet: Nieuwerkerk speelt in de zaalcompetitie hoofdklasse en is op het veld koploper met tweemaal winst uit twee wedstrijden.

Velocitas kon de score nog openen via Rosa Hüsken. Daarna toonde Nieuwerkerk zijn overwicht waarbij Velocitas alleen bij vlagen kon volgen. Nieuwerkerk zat er bovenop in de verdediging. Het zorgde ervoor dat Velocitas grote moeite had om de korf te vinden. Tot tien minuten voor rust bleef de teller voor de Leiderdorpse korfballers op 1 staan. De slotfase van de eerste helft was iets sterker waardoor de ruststand uiteindelijk iets positiever uitviel: de teams gingen aan de thee met een stand van 9 - 3.

Na rust veranderde er weinig aan het spelbeeld. Nieuwerkerk was een maatje te groot, Velocitas probeerde hier en daar wat terug te doen. Dat lukte al een stuk beter dan in de eerste helft: de rebound werd beter ingevuld, met langere aanvallen als gevolg. Het stelde spelers als Mitchell de Boer en Simone Laman in staat om een stuk meer te scoren dan in de eerste helft.

Met de einduitslag van 22 - 10 staat de ploeg van Leo van den Bos na drie speelronden nog op 0 punten. Het is zaak dat de Leiderdorpers nu rustig blijven. Eén wedstrijd winnen betekent namelijk dat Velocitas gewoon weer boven de degradatiestreep staat. Maar met de uitwedstrijd van komende week tegen GKV is de kans groot dat het puntentotaal ook na aankomende zaterdag nog op 0 staat.

LeidenAmateurVoetbal komt met seizoensgids

voorbeschouwing n Afgelopen weekend is de voetbalcompetitie ook weer gestart voor de amateurs vanaf de hoofdklasse tot en met de vierde klasse. Na een periode van oefen-en bekerwedstrijden is het nu echt weer menens. In de aanloop naar de competitie heeft de redactie van de regionale voetbalwebsite www.leidenamateurvoetbal.nl (kortweg LAV) gewerkt aan een unieke seizoengids. In het 114 pagina's tellende document wordt uitgebreid voorbeschouwd op de competitie. De 25 bij LAV aangesloten clubs worden ruimschoots belicht. Van Hoofdklasser FC Rijnvogels tot vierdeklasser Warmunda en van tweedeklasser Kagia tot derdeklasser FC Oegstgeest. Zowel spelers als trainers komen aan bod om hun zegje te doen en verwachtingen uit te spreken over de verrichtingen van hun club.

In de gids is er verder ruimte voor alle programmaboekjes, informatie over de andere clubs in de diverse klassen en zijn er enkele versies van 'Oude clubhelden' opgenomen. Als thema is er gekozen voor 'Clubtrouw'. Er komen daarbij vier sprekers aan het woord die welhaast verkleefd zijn aan hun club. Het bestaat gelukkig nog.

Hartverwarmend

De seizoengids - met nog veel meer informatie - is onder meer te downloaden via de genoemde website. Eigenaar en hoofdredacteur Hennie Kanbier kreeg al de nodige reacties binnen naar aanleiding van de lancering van de seizoengids. "De feedback is ronduit hartverwarmend. Het regent complimenten en dat is uiteraard ontzettend leuk voor het team dat er weken aan gewerkt heeft. Het is voor het eerst dat we het seizoen op deze manier zijn gestart en dit smaakt duidelijk naar meer. Ondanks de beperkte financiële middelen mogen we stellen dat de gids een succes is geworden. Er zijn nu al plannen voor de tweede editie, maar ons team gaat nu eerst weer volle bak om de regioclubs te bedienen met verslaggeving, interviews en nog veel meer. De clubs zijn blij dat het seizoen nu weer echt is begonnen, maar dat is voor ons niet anders. Samen gaan we er weer een memorabel seizoen van maken. De start met de seizoengids is een perfecte aftrap geweest."

Toppers van de toekomst

voetbal n Ze zijn te jong om mee te mogen doen met een KNVB competitie maar willen toch graag een voetballen en wedstrijdjes spelen. Daarom is RCL gestart met de 'champions league' voor jongens en meisjes van 5 en 6 jaar. Zaterdag kregen ze dankzij sponsoring van de Rabobank Leiden-Katwijk prachtige shirts, waardoor ze zomaar spelertjes van topclubs als Barcelona of AC Milan lijken te zijn.

Nieuws van Incluzio Leiderdorp

I.v.m. Leidens Ontzet is ons kantoor op do. 3 oktober gesloten

Week tegen Eenzaamheid

Di. 1 okt: Langste eettafel

U bent van harte welkom om met elkaar van 12.00 tot 14.00 uur te lunchen in winkelcentrum Winkelhof (Hemaplein). Zie voor meer informatie het artikel op pagina 12 van deze krant.

1 t/m 8 okt: Samen sporten

Neem een vriend/vriendin mee naar uw sportactiviteit en zij sporten gratis in de Week tegen Eenzaamheid (van 1 t/m 8 okt). Dit geldt voor volksdansen (di), sportclubs (wo), koersbal (vr) en Vitalityclub (di/vr). Meer info: Giulietta Zanda (06 83063760) of Joyce Thissen (06 83144982).

Di. 8 okt: Lunchcafé

De vrijwilligers van het lunchcafé bereiden weer een heerlijke 3-gangen lunch voor u. Aanvang 12.00 uur in Dwars (Bloemerd 1c). Kosten € 6,00. Aanmelden tot 5 okt. bij Henka Brouwer, tel. (071) 5418595 (antwoordapp. inspreken).

Do. 10 okt: Klassieke muziek

De vrijwilligers brengen weer een geselecteerd muziekprogramma ten gehore. Aanvang: 14.00 uur, Splinterlaan 156. Kosten € 2 incl. koffie/thee. Aanmelden niet nodig.

Maandag: Dagactief in Buurtactief 't Oude Dorp

Voor de senioren en hun mantelzorger die wat meer ondersteuning kunnen gebruiken. Voor meer info: Ella Koning (06 83148424) of Gwendolyn van der Ven (06 83097594).

Woensdag: Inloopspreekuur

Bij de inloopspreekuur zijn de budgetcoach, de sociaal raadsvrouw, de activeringscoach (voor statushouders) en het team vitaliteit aanwezig. Tijd: 10.00-12.00 uur in Dwars, Bloemerd 1c.

Vrijwilligers gezocht

We zijn dringend op zoek naar vrijwilligers die willen helpen met het bijhouden van een tuintje, boodschappen doen of een rondje wandelen met rolstoel. Voor meer info: Coby van der Plas, vrijwilligerscoördinator, cvdplas@incluzio.nl

Algemene informatie Incluzio

Voor vragen op het gebied van Wmo, welzijn en dienstverlening kunt u iedere werkdag (9.00-17.00 uur) terecht bij Incluzio Leiderdorp, De Sterrentuin, van Diepeningenlaan 110, 2352 KA Leiderdorp. Tel. (071) 5413536, e-mail leiderdorp@incluzio.nl, website www.incluzioleiderdorp.nl.

RK parochiekern De Goede Herder

Foto: PR

Secretariaat (en kerkgebouw) geopend op ma., wo. en vr. van 9.00 tot 12.00 uur. Tel. (071) 5411510. E-mail degoedeherder@yahoo.com. Bij dringende pastorale zorg kunt u noodnummer 06-13295436 bellen (niet bedoeld voor uitvaarten en te voorziene ziekenzalving). Voor meer informatie: www.hhpp-oost.nl

Kerkgebouw De Goede Herder

Hoge Rijndijk 18, 2382 AS Zoeterwoude.

zondag 29 september, Zesentwintigste zondag door het jaar

9.30 uur: Eucharistieviering. Voorganger: Pastoor Broeders. M.m.v. Kinder-, Jongeren- en Middenkoor. Er is kinderopvang aanwezig.

Protestantse Gemeente
te Leiderdorp

Van Poelgeestlaan 2, tel. (071) 5890259. Website: www.pgleiderdorp.nl. E-mailadres: kerkbureau@pgleiderdorp.nl.

vrijdag 27 september

Ommedijk

11.00 uur: weeksluiting door C. Moejes.

zondag 29 september

Dorpskerk

10.00 uur: ds. E. de Paauw.

Scheppingskerk

10.00 uur: ds. S. Kurtzahn, m.m.v. cantorij.

Kapelzaal Scheppingskerk

10.00 uur: ds. R. de Jong + tolk, dovendienst.

Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp

10.00 uur: ds. E. Herlaar.

De Scheppingskerk van de Protestantse Gemeente aan de Van Poelgeestlaan 2. | Foto: P.R.

Nieuw-Apostolische Kerk

Prinsenhof 15, 2353 SV Leiderdorp.

Voorganger: R.A. Visser, tel. (071) 5415962.
Kerkdiensten: zondag om 10.00 uur, woensdag om 20.00 uur.

Baptistengemeente Leiderdorp

Aula van Visser 't Hooft Lyceum, Muzenlaan 155, Leiderdorp. Website: www.bgldorp.nl. Info: secretariaat@bgldorp.nl.

Samenkomst elke zondag om 10.00 uur.

zondag 29 september: GEEN DIENST.

Gereformeerde Gemeente Leiderdorp

Hoofdstraat 73, Leiderdorp. E-mail: scriba@ggleiderdorp.nl

zondag 29 september

10.00 uur: ds. G.J.N. Moens (bediening H.A.).

16.00 uur: ds. G.J.N. Moens (nabetrachting H.A.).

Power City Church

Elisabethhof 5, 2353 EW Leiderdorp. Tel. (071) 5415415.
www.powercity.nl
Diensten: Elke zondag 10.00 uur.

Maandagavond 20.30 uur: Tabernakel.

Doopsgezinde en
Remonstrantse Gemeente Leiden

Lokhorstkerk, Pieterskerkstraat 1

zondag 29 september, 10.15 uur: ds. F.H. Fockema Andreae.

ALARMNUMMER

Voor ambulance, brandweer en politie: tel. 112.

DOKTERSDIENST

Spoeddienst Zuid-Holland Noord, tel. 0900-5138039
Uitsluitend voor spoedgevallen. Door de week van 17.00 tot 8.00 uur, in het weekend van vrijdag 17.00 tot maandag 8.00 uur en op feestdagen van 17.00 uur de dag ervóór tot 8.00 uur de dag erna.

APOTHEKEN

maandag t/m vrijdag: 18.00 tot 23.00 uur Alrijne Apotheek, locatie Leiderdorp; 18.00-23.00 uur Dienstapotheek de Nachtwacht; 17.00-08.00 uur Dienstapotheek Bollenstreek.

zaterdag: 8.00-23.00 uur Alrijne Apotheek, locatie Leiderdorp; 15.00-23.00 uur Dienstapotheek De Nachtwacht; 24 uur/dag Dienstapotheek Bollenstreek.

zon- en feestdagen: 8.30-23.00 uur Alrijne Apotheek, locatie Leiderdorp; 08.00-23.00 uur Dienstapotheek De Nachtwacht; 24 uur/dag Dienstapotheek Bollenstreek.

Adressen:

Alrijne Apotheek, Alrijne Ziekenhuis, Simon Smitweg 1 Leiderdorp.

Dienstapotheek De Nachtwacht, Albinusdreef 2 (LUMC), Leiden.

Dienstapotheek Bollenstreek, Rijnsburgerweg 4 c, Voorhout.

TANDARTSEN

Voor spoedgevallen buiten kantooruren:

23 t/m 29 september: De Ι Tandarts (H. Harinck), Hoofdstraat 4, 2351 AJ Leiderdorp. Tel. (071) 5131250.

30 september t/m 6 oktober (3 oktober: Leidens Ontzet): TP van Wijck (M.J. van Wijck), Diamantlaan 174E, 2332 GR Leiden. tel. (071) 5765351.

Programmering Unity.NU 105.7FM

Overdag elk half uur regionieuws. En verder:
07.00-10.00 uur: Jouw muziek en info
10.00-12.00 uur: Michel Wesseling
12.00-14.00 uur: Jouw muziek en info
14.00-16.00 uur: Elmar Bus
16.00-19.00 uur: Jouw muziek en info
17.00-19.00 uur: Politiek @ Unity (vr)
19.00-21.00 uur: Johan @ Unity (vr)
21.00-23.00 uur: Hitmix @ Unity (vr)

In Rudo! een verslag van de WOOON-verjaardagsmarkt op 21 september. Van woensdag 18.00 tot donderdag 18.00 uur op televisie.

Retraitedag in Dorpskerk

Mensen die willen stilstaan bij de zin van het leven kunnen zaterdag 28 september terecht in de Dorpskerk. Het Centrum voor Bezinning en Inspiratie (CBI) houdt van 10.00 tot 17.30 uur een retraitedag met als thema: 'Intens gelukkig door persoonlijke vorming'. Ds. Stephan Kurtzahn uit Leiderdorp begeleidt de deelnemers aan de retraite om zichzelf te hervinden. Het gaat daarbij om bewustwording en aandacht, de intensiteit van het moment, vertrouwen, kracht en authenticiteit. De kosten bedragen 50 euro, inclusief lunch, koffie en thee. Aanmelden is mogelijk via www.cbileiderdorp.nl

Senioren Internetcafé

Het Senioren Internetcafé is elke donderdagochtend van 10.30 tot 12.30 uur in de bibliotheek aan de Van Diepeningenlaan 110 in Leiderdorp. Ervaren vrijwilligers helpen kosteloos met advies op het oplossen van problemen met uw computer, laptop, tablet of eReader.

Dieren-bescherming afdeling Rijnland

Postadres: Postbus 29, 2300 AA Leiden. Bezoekadres: Fruitweg 24a, 2321 GK Leiden. Telefoon kantoor: (071) 3316192 (ma. t/m do. van 9.00 tot 15.00 uur). Faxnummer: (071) 5769648. Centraal meldnummer: (071) 5216662. Website: www.rijnland.dierenbescherming.nl. E-mail: kantoor@dbrijnland.nl.

PvdA Ombudsteam

Dagelijks van 20.00 tot 21.30 uur op één van de volgende telefoonnummers: 06 48261740 of 06 22082001. Of via het e-mailadres

ombudsteam@pvdaleiderdorp.nl

Zie ook de website:

www.pvdaleiderdorp.nl

Computer-inloopspreekuur

Iedere woensdagochtend van 10.00 tot 12.30 uur is er in De Etalage van Gading op de buitengalerij van Winkelhof in Leiderdorp een gratis inloopspreekuur voor iedereen die problemen heeft met computer, laptop of tablet. Deskundige vrijwilligers bieden hulp en advies. Meer info: tel. (071) 7200871.